İletişim Formu
Pars Hukuk
SAĞLIK HUKUKU VE TIBBİ MALPRAKTİS

Tele-Tıp (Uzaktan Muayene) Uygulamalarında Hekimin Hukuki Sorumluluğu ve Malpraktis Davaları

Tıbbi teknolojilerin gelişimi ve dijital sağlık sistemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, hekim ile hastanın fiziksel olarak aynı ortamda bulunmadığı Tele-Tıp (Uzaktan Sağlık Bilgi Sistemi - USBS) uygulamaları sağlık sektörünün ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Görüntülü doktor görüşmeleri, e-reçete yazımı ve uzaktan tetkik analizi gibi pratik çözümler sunan bu dijital sistem; tıbbi malpraktis (hekim hatası) iddiaları ve siber güvenlik zafiyetleri bakımından yepyeni hukuki ihtilaflar doğurmaktadır. Pars Hukuk Bürosu olarak; uzaktan muayene esnasında gerçekleşen teşhis hataları, tıbbi müdahaleden doğan zararlar ve tazminat süreçlerinde hem mağdur hastaların hak arayışında hem de sağlık kuruluşlarının kurumsal savunmasında stratejik hukuki müşavirlik sunmaktayız.

Türk Hukuku sistematiğinde hekimin hastaya karşı sorumluluğu, kural olarak bir "Vekalet Sözleşmesi" (TBK m. 502) hükümlerine tabidir. Hekim, hastanın iyileşmesini garanti etmez; ancak teşhis ve tedavi sürecinde tıp biliminin güncel kurallarına (lege artis) uygun olarak en yüksek özeni göstermekle yükümlüdür. Tele-Tıp uygulamalarında fiziksel muayenenin yokluğu (palpasyon, oskültasyon yapılamaması), hekimin bu "özen yükümlülüğünü" daraltmaz; bilakis, dijital ortamda teşhis koyarken çok daha proaktif ve dikkatli olmasını gerektirir.

Tele-Tıp (Uzaktan Sağlık Hizmeti) ve Vekalet Sözleşmesinin Mahiyeti

Tele-tıp görüşmesi başladığı an, hekim ile hasta arasında yasal bir vekalet ilişkisi kurulmuş olur. Bu aşamada hekimin, hastanın kimliğini doğrulaması ve şikayetlerini dikkatle dinlemesi gerekir. Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik kapsamında, hekimin ekran üzerinden elektronik reçete yazma veya tahlil isteme yetkisi bulunsa da, bu yetki hastanın gözlem altına alınmasını gerektirmeyecek "rutin ve risksiz" rahatsızlıklarla sınırlı tutulmalıdır.

Uzaktan Muayenede Yanlış veya Gecikmiş Teşhis (Misdiagnosis) Hatası

Tele-tıp üzerinden yapılan görüşmelerde en sık karşılaşılan hukuki uyuşmazlık, hastanın şikayetlerinin ekran üzerinden tam anlaşılamaması veya teknik kopukluklar neticesinde yanlış teşhis konulması, dolayısıyla hayati bir müdahalenin gecikmesidir (gecikmiş teşhis).

  • ✓ Fiziki Muayeneye Yönlendirme Yükümlülüğü: Hekim, görüntülü görüşme esnasında hastanın tablosunun uzaktan değerlendirmeye (örneğin şiddetli göğüs ağrısı, akut batın şüphesi) uygun olmadığını anlarsa; görüşmeyi sonlandırıp hastayı derhal en yakın acil servise veya polikliniğe yönlendirmekle mükelleftir. Hastanın sadece ağrı kesici veya semptom bastırıcı ilaçlarla geçiştirilmesi ve durumun ağırlaşması, mahkemelerce Ağır Kusur (Malpraktis) olarak değerlendirilmektedir.
  • ✓ Yetersiz Anamnez (Hasta Öyküsü) Alınması: Ekran süresinin kısalığı veya bağlantı sorunları bahane edilerek hastanın geçmiş sağlık verilerinin (alerjiler, kronik hastalıklar) e-Nabız sistemi üzerinden kontrol edilmemesi ve hatalı ilaç yazılması doğrudan hekimin tazminat sorumluluğunu doğurur.

Dijital Ortamda Aydınlatılmış Onam (Rıza) Şartının İhlali

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarında vurgulandığı üzere; tıbbi müdahaleyi hukuka uygun kılan temel unsur hastanın geçerli "Aydınlatılmış Onamıdır". Tele-Tıp (USBS) sistemlerinde hastanın sisteme giriş yaparken standart bir "Okudum, Kabul Ediyorum" kutucuğunu işaretlemesi, hekimin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiği anlamına gelmez.

Hekim, reçete edeceği ilacın yan etkilerini, uygulanacak evde bakım terapisinin risklerini ve tele-muayenenin fiziksel muayeneye kıyasla barındırdığı teşhis yanılma paylarını hastaya kamera karşısında, sözlü ve anlaşılır bir biçimde izah etmek zorundadır. Bu dijital aydınlatmanın eksik yapılması, tedavi kusursuz sonuçlansa dahi, "onam eksikliği" kapsamında sağlık kuruluşunu tazminat ödemeye mahkum edebilir.

Tele-Tıp Platformlarında KVKK İhlali ve Hasta Mahremiyeti

Görüntülü online muayene esnasında aktarılan tahlil sonuçları, psikiyatrik teşhisler ve genetik öyküler, 6698 sayılı KVKK kapsamında "Özel Nitelikli Kişisel Veri" statüsündedir. Bu verilerin dijital altyapılarda korunması, sıradan müşteri verilerine göre çok daha yüksek siber güvenlik standartlarına tabidir.

Sağlık Kuruluşunun Siber Sorumluluğu: Tele-tıp hizmeti sunulan mobil uygulamanın veya bulut (cloud) altyapısının siber saldırıya uğraması, hasta görüşme kayıtlarının (video/ses) üçüncü şahısların eline geçmesi durumunda; veri sorumlusu sıfatıyla hastane yönetimi Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından ağır idari para cezalarına çarptırılır. Ek olarak, mahremiyeti ihlal edilen hastalar, kurum aleyhine yüklü miktarlarda manevi tazminat davaları açabilirler.

Hekime ve Hastaneye Karşı Açılacak Malpraktis Tazminat Davaları

Tele-Tıp uygulamasında gerçekleşen ve doğrudan hastanın sağlığında bozulmaya yol açan bir hekim hatası (malpraktis) neticesinde, mağdur olan hasta veya mirasçıları, maddi ve manevi zararlarının tazmini için şu hukuki adımları izleyebilir:

Sorumlu Taraf (Davalı) Hukuki Sorumluluğun Dayanağı Tazminat Kapsamı
Muayeneyi Gerçekleştiren Hekim Vekalet Sözleşmesine Aykırılık ve Mesleki Özen Yükümlülüğünün İhlali (Haksız Fiil) Yanlış tedavi bedelleri, iş gücü kaybı (maddi) ve Manevi Tazminat
Tele-Tıp Platformu / Hastane Şirketi Adam Çalıştıranın Kusursuz Sorumluluğu (TBK m. 66) ve Organizasyon Kusuru Hekim ile birlikte Müştereken ve Müteselsilen Tüm Maddi ve Manevi Zararlar

Önemli Not: Kamu hastanelerine bağlı Tele-Tıp veya Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden gerçekleşen online tıbbi hatalarda, doğrudan hekime değil; İdare Mahkemelerinde Sağlık Bakanlığı'na karşı "Hizmet Kusuru" davası (Tam Yargı Davası) açılmalıdır.

Ankara merkezli Pars Hukuk Bürosu olarak; dijitalleşen sağlık hizmetleri kapsamında mağduriyet yaşayan hastaların maddi/manevi tazminat haklarını kararlılıkla savunuyor; aynı zamanda sağlık kuruluşları ve tele-tıp girişimleri için KVKK uyumu, aydınlatılmış onam formlarının dijital entegrasyonu ve kurumsal riskler yönünden hukuki müşavirlik sağlıyoruz. Tele-tıp malpraktis davaları ve sağlık hukuku uyuşmazlıklarınız için iletişim sayfamızdan sağlık hukuku departmanımıza ulaşabilirsiniz.

YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME: Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir hukuki mütalaa veya avukatlık tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Her tıbbi malpraktis iddiası; hekimin branşına, hastanın tıbbi öyküsüne ve Adli Tıp Kurumu bilirkişi raporlarına göre münhasıran değerlendirilmelidir.
 

Multidisipliner Kriz Yönetimi: Hukuk ve Siber Güvenlik

Bu içerik, Av. Ali Alper Can (Ankara Barosu) liderliğindeki hukuki strateji ekibi ile; Adli Bilişim ve Bilişim Hukuku disiplinlerinde akademik ekspertize sahip, CEH (Certified Ethical Hacker) sertifikalı ve NATO Sivil Uzmanı yetkinliğini barındıran teknik mimarımız Esra Özçelik Can'ın ortak süzgecinden geçerek hazırlanmıştır. Kurumsal veri ihlallerinde ve siber saldırılarda, yasal bildirimlerden sızma testi analizlerine kadar uçtan uca savunma kurgulanmaktadır.

Şirketinizin Veri İhlali ve KVKK Ceza Riskini Biliyor Musunuz?

Siber saldırı veya iç sızıntı durumlarında karşılaşabileceğiniz tahmini idari para cezasını ve hukuki risk seviyenizi, güncel Kurul kriterlerine göre anında hesaplayın.

KVKK RİSK SİMÜLATÖRÜNÜ ÇALIŞTIR