Özel Hastanelerde Nosokomiyal (Hastane) Enfeksiyonu: Organizasyon Kusuru ve Tazminat Davaları

Özel hastaneler ile hastalar arasında tesis edilen hukuki ilişki, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında kural olarak "Hastaneye Kabul Sözleşmesi" (karma nitelikli sözleşme) olarak vasıflandırılmaktadır. Bu sözleşme, sağlık kuruluşuna yalnızca tıbbi teşhis ve tedavi edimini hukuka ve tıp bilimine uygun olarak ifa etme borcunu değil; aynı zamanda hastanın can güvenliğini sağlama, hijyenik ve steril bir tıbbi ortam (otelcilik ve bakım hizmeti) sunma yükümlülüğünü de emredici olarak yüklemektedir.

Tıp literatüründe "Nosokomiyal Enfeksiyon" (Hastane Enfeksiyonu) olarak tanımlanan; hastanın hastaneye kabul edildiği anda kuluçka döneminde olmayan, genellikle yatıştan 48-72 saat sonra veya taburcu edildikten sonra ortaya çıkan dirençli mikroorganizma enfeksiyonları, günümüzde Tıbbi Malpraktis (Hekim/Hastane Hatası) davalarının en temel ve ağır hukuki ihlal nedenlerinden birini oluşturmaktadır.

Nosokomiyal Enfeksiyon: "İzin Verilen Risk (Komplikasyon)" mü, "Kusur" mu?

Tıbbi müdahaleden kaynaklanan uyuşmazlıklarda hastane yönetimlerinin ve hekimlerin sıklıkla başvurduğu ilk hukuki savunma; "Enfeksiyonun her cerrahi müdahalenin doğasında bulunan kaçınılmaz bir risk (komplikasyon) olduğu" argümanıdır. Lakin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun (YHGK) yerleşik içtihatları çerçevesinde bu savunmanın hukuki sınırları son derece nettir.

Hukukumuzda bir zararın "komplikasyon" (izin verilen risk) olarak kabul edilebilmesi ve hastanenin sorumluluktan kurtulabilmesi için; tıp biliminin gerektirdiği tüm standart önlemlerin noksansız alınmış olması, enfeksiyon riskine karşı hastanın operasyon öncesinde "Aydınlatılmış Onam" ile bilgilendirilmiş olması ve komplikasyon ortaya çıktığı anda derhal ve doğru tıbbi müdahalenin yapılmış olması zaruridir. Bu şartların sağlanmadığı her durum Tıbbi Kusur (Malpraktis) teşkil eder.

Hastane Yönetiminin Organizasyon Kusuru ve İlliyet Bağı

Hastane enfeksiyonu vakalarında hukuki sorumluluk, genellikle operasyonu gerçekleştiren cerrahtan ziyade, doğrudan hastane tüzel kişiliğine yöneltilmektedir. Zira ameliyathane koşullarının, yoğun bakım ünitelerinin ve yataklı servislerin sterilizasyonu, doğrudan doğruya hastane yönetiminin "Organizasyon Yükümlülüğü" altındadır.

• Kusur Karinesi: Enfeksiyonun kaynağının; havalandırma (HEPA filtre) sistemlerinin periyodik bakımının yapılmaması, cerrahi aletlerin sterilizasyon (otoklav) süreçlerindeki zafiyetler veya sağlık personelinin hijyen protokollerine aykırı hareket etmesi (çapraz bulaş) olduğunun tespiti, hastanenin ağır hizmet ve organizasyon kusurunu sübuta erdirir.

Hastanın ve Yakınlarının Talep Edebileceği Tazminat Kalemleri

Hastane enfeksiyonu neticesinde hastanın yatış süresinin uzaması, kalıcı bir bedensel engelle (sakatlık) karşılaşması yahut vefat etmesi durumunda, Türk Borçlar Kanunu (TBK) m. 54 ve devamı hükümleri uyarınca hastane tüzel kişiliğine karşı yüksek meblağlı maddi ve manevi tazminat davaları ikame edilir:

• Maddi Tazminat: Enfeksiyonun tedavisi amacıyla yapılan tüm ekstra tıbbi harcamalar (fatura edilsin veya edilmesin), hastanın tedavi süresince mahrum kaldığı kazanç kaybı (işgöremezlik zararı) ve kalıcı maluliyet durumunda efor kaybı tazminatı.
• Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (TBK m. 53): Enfeksiyonun ölümcül bir sepsise dönüşerek hastanın vefatına sebebiyet vermesi halinde; müteveffanın sağlığında maddi destek sağladığı (veya gelecekte sağlaması muhtemel) eşi, çocukları ve hak sahipleri tarafından talep edilen, aktüerya uzmanlarınca hesaplanan tazminat türüdür.
• Manevi Tazminat (TBK m. 56): Hastanın tedavi sürecinde maruz kaldığı ağır fiziksel elem, ıstırap ve psikolojik travma ile vefat halinde yakınlarının yaşadığı derin üzüntünün telafisi amacıyla Mahkemece hakkaniyete uygun olarak takdir edilen bedeldir.

Ankara merkezli Pars Hukuk Bürosu olarak, Sağlık Hukuku ve Tıbbi Malpraktis ihtilaflarındaki derin mesleki tecrübemizle; özel hastanelerde nosokomiyal enfeksiyon mağduru olan hastaların ve vefat edenlerin yasal mirasçılarının hukuki süreçlerini titizlikle yönetmekteyiz. Epikriz (hasta çıkış) özetlerinin incelenmesi, alanında uzman hekim mütalaalarının dosyaya kazandırılması, Adli Tıp Kurumu süreçlerinin denetlenmesi ve Tüketici/Asliye Hukuk Mahkemelerinde en üst limitten Maddi ve Manevi Tazminat davalarının ikame edilmesi hususlarında stratejik müşavirlik sunuyoruz. Tıbbi kusurdan doğan haklarınızı yasal güvence altına almak ve telafisi güç mağduriyetlerinizi tazmin etmek için iletişim sayfamızdan yetkin ekibimize ulaşabilirsiniz.