Sağlık Hukuku

Ankara sağlık hukuku ve tıbbi malpraktis avukatı uzmanlığı; tıp biliminin standartları (Lege Artis) ile idare, tazminat ve ceza hukuku normlarının kesiştiği, yüksek düzeyde teknik ve Adli Tıp bilgisi gerektiren bir disiplindir. Av. Ali Alper Can (Ankara 1 Nolu Barosu – Sicil No: 22266), Sıhhiye / Çankaya merkez ofisinde; devlet, şehir ve üniversite hastanelerine karşı İdare Mahkemelerinde açılan tam yargı (tazminat) davalarından özel hastane ve kliniklere karşı yürütülen hatalı tıbbi uygulama (malpraktis), estetik/diş eser sözleşmesi uyuşmazlıkları ve hekim müdafiliği süreçlerine kadar kapsamlı hukuki temsil sunmaktadır.

Sağlık Bakanlığı merkez teşkilatı, Mesleki Sorumluluk Kurulu, Yüksek Sağlık Şurası ve Danıştay dairelerinin Ankara'da bulunması sebebiyle; yanlış veya gecikmiş teşhis, cerrahi müdahale kusurları, aydınlatılmış onam ihlalleri ve hastane enfeksiyonlarından doğan yüksek tazminatlı dosyalar, uzman tıp akademisyenlerinin bilimsel mütalaaları eşliğinde merkezden takip edilmektedir.

1. Devlet, Üniversite ve Özel Hastanelere Karşı Tazminat Sorumluluğu Rejimi

Tıbbi müdahaleden kaynaklanan maddi (kalıcı iş göremezlik, tedavi/bakıcı giderleri, destekten yoksun kalma) ve manevi tazminat davalarında görevli mahkeme ile başvuru usulü, sağlık hizmetinin sunulduğu kuruma göre iki farklı hukuki rejime tabidir:

• Devlet, Şehir ve Üniversite Hastaneleri (İdareye Karşı Tam Yargı Davası): Kamu hastanelerinde yürütülen sağlık hizmeti "kamu hizmeti" niteliğinde olduğundan, Anayasa m. 125/son ve 2577 sayılı İYUK m. 13 uyarınca dava doğrudan hekime karşı değil, Sağlık Bakanlığına veya ilgili Üniversite Rektörlüğüne karşı İdare Mahkemesinde Tam Yargı Davası olarak açılır. İdarenin ödeme gücü tam olduğundan hükmedilen tazminat, idareye başvuru tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte Devlet Hazinesinden tahsil edilir.
• Özel Hastaneler, Tıp Merkezleri ve Muayenehaneler (Tüketici Mahkemesi): Hasta ile özel hastane veya bağımsız çalışan hekim arasındaki ilişki kural olarak Vekalet Sözleşmesi (TBK m. 502 vd.) hükümlerine tabidir. 6502 sayılı TKHK m. 3/1-l ve m. 73/A uyarınca dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecinin ardından Tüketici Mahkemesinde (özel hastane, hekim ve Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası şirketine karşı müştereken ve müteselsilen) dava ikame edilir.

2. Tıbbi Malpraktis (Teşhis, Tedavi ve Cerrahi Kusur) ile Komplikasyon Ayrımı

Türk Tabipleri Birliği Hekimlik Meslek Etiği Kuralları m. 13 uyarınca malpraktis (hekimliği kötü uygulama); bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle bir hastanın zarar görmesidir. Büromuz; epikriz raporları, PACS radyoloji görüntüleri, patoloji preparatları, anestezi fişleri ve ameliyat notlarını inceleyerek şu temel kusur alanlarında hukuki süreç yürütür:

• Yanlış veya Gecikmiş Teşhis (Misdiagnosis): Kanser, kalp krizi (MI), inme (strok), menenjit veya iç kanama gibi zamana duyarlı tablolarda gerekli tetkiklerin istenmemesi, radyoloji/patoloji bulgularının hatalı yorumlanması nedeniyle tedavi şansının kaybedilmesi. (Detaylı rehber: Yanlış ve Gecikmiş Teşhis (Misdiagnosis) Malpraktis Tazminat Davası).
• Cerrahi, Doğum (Obstetrik) ve Anestezi Kusurları: Ameliyat sırasında damar/sinir/organ yaralanması, vücutta yabancı cisim (spanç/kompres) unutulması, doğum esnasında hipoksik iskemik ensefalopati (serebral palsi) veya brakiyal pleksus hasarı gelişmesi ve post-operatif yoğun bakım takip ihmalleri.
• Tele-Tıp ve Dijital Sağlık Uygulamaları: Uzaktan sağlık hizmeti sunumunda tanı koyma sınırlarının aşılması ve veri güvenliği ihlalleri. (Bkz: Tele-Tıp Uygulamalarında Hekimin Hukuki Sorumluluğu).

3. Estetik Cerrahi, Diş İmplantı ve Saç Ekiminde Eser Sözleşmesi (TBK m. 470)

Tedavi amacı taşımayan ve doğrudan dış görünümü güzelleştirmeye yönelik olan estetik burun ameliyatı (rinoplasti), meme estetiği, liposuction, yüz germe, saç ekimi ve diş protez/zirkonyum/implant uygulamalarında Yargıtay, hasta ile hekim arasındaki ilişkiyi vekalet değil, "Eser Sözleşmesi" (TBK m. 470-486) olarak kabul etmektedir.

Eser sözleşmesinde hekim (yüklenici), yalnızca özen göstermeyi değil, vaat edilen estetik ve fonksiyonel sonucu ayıpsız biçimde ortaya çıkarmayı hukuken garanti eder. Operasyon sonucunda asimetri, nefes alma güçlüğü, doku nekrozu, kalıcı skar (iz) veya hatalı implant yerleşimi oluşması halinde; ödenen bedelin iadesi, düzeltme (revizyon) ameliyatı masrafları ve manevi tazminat talep edilir. (Detaylı bilgi için: Estetik Ameliyat Malpraktis Tazminat Davası ve İmplant Tedavisinde Hekim Hatası ve Tazminat).

4. Aydınlatılmış Onam İhlalleri, Organizasyon Kusuru ve Hastane Enfeksiyonları

Anayasa m. 17/2 ve Hasta Hakları Yönetmeliği m. 24-31 uyarınca her türlü tıbbi müdahale, hastanın Aydınlatılmış Onamına (Informed Consent) bağlıdır. Ameliyattan hemen önce sedye üzerinde imzalatılan veya matbu (baskılı) olup somut riskleri ve alternatif tedavileri içermeyen formlar hukuken geçersizdir; geçerli onamın alındığını ispat yükü doğrudan hekim ve hastanedir. (Bkz: Aydınlatılmış Onam Eksikliğinde Hastane ve Hekim Sorumluluğu).

Bununla birlikte hastaneler; ameliyathane ve yoğun bakım sterilizasyonunun sağlanamaması sonucu gelişen Hastane Enfeksiyonları (Nozokomiyal Sepsis / MRSA), tıbbi cihaz arızaları, nöbetçi uzman hekim bulundurulmaması ve triyaj hataları gibi "Organizasyon Kusurlarından" doğrudan sorumludur. (Bkz: Hastane Enfeksiyonu ve Tazminat Davası Rehberi).

5. Hekim ve Sağlık Kuruluşları İçin Ceza/Tazminat Müdafiliği ve Sigorta Tahkimi

Büromuz, haksız malpraktis iddialarına maruz kalan hekimler ve özel sağlık kuruluşları için; 3359 sayılı Kanun Ek m. 18 (Mesleki Sorumluluk Kurulu) soruşturma izni ve rücu süreçlerinin takibi, TCK m. 85 ve m. 89 (taksirle öldürme/yaralama) ceza davalarında Adli Tıp Kurumu İhtisas Daireleri raporlarına karşı üniversite anabilim dallarından bilimsel uzman mütalaası (HMK m. 293 / CMK m. 67) alınması ve zorunlu mesleki sorumluluk sigortası poliçe ihbar süreçlerinde kurumsal müdafilik hizmeti sunmaktadır.

6. Sağlık Hukuku ve Malpraktis Davaları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Emsal Uygulama ve İlgili Hukuki Süreçler: Şirketler ve Uluslararası Ticaret Hukuku kapsamındaki uyuşmazlıklarda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK m. 329-644), 6098 sayılı TBK, 5718 sayılı MÖHUK, 213 sayılı VUK ve 6698 sayılı KVKK hükümleri ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu kararları birlikte değerlendirilmekte olup; Otomatik Finansal Bilgi Değişimi (CRS) ve Gurbetçilerin Vergi İncelemeleri, Bilişim ve Yazılım Şirketlerinde Birleşme ve Devralma (M&A) Süreçleri, Uluslararası E-İhracat ve Mikro İhracatta Hukuki Sözleşmeler konularındaki teknik incelemelerimiz de dava ve savunma stratejisinin belirlenmesinde doğrudan emsal teşkil etmektedir.