İletişim Formu
Pars Hukuk
Uluslararası Finans ve Vergi Hukuku

Otomatik Finansal Bilgi Değişimi (CRS) ve Yurt Dışı Yerleşiklerin Türkiye'deki Banka Hesapları

Sayfa İçindekiler

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) öncülüğünde hazırlanan ve Türkiye Cumhuriyeti'nin de uluslararası antlaşma olarak taraf olduğu Otomatik Finansal Bilgi Değişimi (Common Reporting Standard - CRS) mevzuatı, yurt dışında mukim (düzenli yaşayıp vergi mükellefi olan) Türk vatandaşları ve çifte vatandaşlar için vergi ve mali hukuk alanında yeni yasal yükümlülükler getirmiştir.

İlgili uluslararası sözleşme kapsamında Türkiye, kendi sınırları içerisindeki finansal kurumlarda (bankalarda) varlığı bulunan ancak mukimlik adresi taraf ülkelerde (Almanya, Fransa, Hollanda, Avusturya vb.) olan kişilerin mali verilerini, ilgili ülkenin yetkili vergi otoritelerine her yıl periyodik ve otomatik olarak raporlamaktadır. Bu durum, söz konusu finansal varlıklarını mukim oldukları ülkede yasal süresi içinde beyan etmeyen vatandaşların ciddi idari para cezaları ve mali takibat süreçleriyle karşılaşmasına yol açabilmektedir.

Hangi Finansal Varlıklar Bildirime Tabidir? (Mevduat vs. Gayrimenkul)

CRS uygulamasına ilişkin kamuoyunda sıklıkla karşılaşılan temel yanılgı, Türkiye'deki "tüm malvarlığının" karşı ülkeye bildirildiği yönündedir. Ancak mevzuat, bildirime tabi hesaplar ile kapsam dışı varlıkları net bir şekilde tasnif etmiştir:

  • Bildirime Tabi Varlıklar (Finansal Hesaplar): Bankalardaki vadesiz ve vadeli mevduat hesapları (TL, Euro, USD vb.), katılım hesapları, yatırım fonları, borsadaki hisse senedi portföyleri ve sigorta poliçesi iştira değerleri ile bu hesaplardan yıl içinde elde edilen faiz/kar payı getirileri ve hesapların yıl sonu bakiye tutarları ilgili ülkelere raporlanmaktadır.
  • Kapsam Dışı Varlıklar (Ayni Haklar ve Fiziki Kıymetler): Türkiye'deki tapulu gayrimenkuller (konut, arsa, ticari mülk), tescilli taşıtlar ve bankaların kiralık kasalarında muhafaza edilen fiziki nakit/mücevherat otomatik bilgi değişimi kapsamında değildir. (Ancak, söz konusu gayrimenkullerin satışından elde edilen gelirin bir finansal hesaba yatırılması halinde, o hesaptaki bakiye takip eden yıl bildirime tabi olacaktır.)

Yurt Dışı Maliye Birimlerinin İdari ve Cezai İnceleme Süreci

Türkiye'den iletilen finansal veriler yurt dışındaki mukim olunan ülkenin vergi dairesine (Örn: Almanya için Finanzamt) ulaştığında, sistem söz konusu verileri mükellefin o ülkede verdiği yıllık gelir vergisi beyannamesi ile eşleştirir. Türkiye'deki mevduat ve getiri tutarlarının beyan edilmediğinin tespiti halinde aşağıdaki idari ve adli süreçler başlatılabilir:

  • Geçmişe Dönük Vergi Tahakkuku: Bildirilmeyen meblağ üzerinden, ilgili ülkenin vergi mevzuatına göre geriye dönük vergi tahakkuk ettirilir ve ağır gecikme faizleri uygulanır.
  • Cezai Yargılama Riski: Kasıtlı vergi kaçırma eyleminin tespiti halinde (Örn: Steuerhinterziehung), durum idari ceza sınırını aşarak ceza mahkemelerinde yargılama süreçlerine konu olabilir.
  • Sosyal Yardımların İadesi: Yurt dışında haksız yere sosyal yardım veya işsizlik ödeneği alındığı tespit edilirse (Türkiye'de servet bulunmasına rağmen), ödenen tüm yardımlar faiziyle iade talep edilebilir ve dolandırıcılık iddialarıyla soruşturma açılabilir.

Hesap Kapatma veya Ani Bakiye Çekimlerinin Hukuki Riskleri

Sıklıkla yapılan en büyük yasal hata, bildirimi engellemek amacıyla Türkiye'deki banka hesaplarının yıl içinde aniden kapatılması veya bakiyelerin nakit olarak çekilmesidir. İlgili mevzuat gereği, yıl içerisinde kapatılan hesaplar da o yılın sonu itibarıyla "Kapatılmış Hesap" statüsüyle ve kapanmadan hemen önceki en yüksek bakiyesiyle yine raporlama kapsamına girmektedir. İzah edilemeyen ani para hareketleri, karşı ülke maliyesi nezdinde şüphe uyandırarak vergi denetimlerinin daha da derinleşmesine sebebiyet vermektedir.

Sonuç: Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Hukuki Mimari

Otomatik Bilgi Değişimi süreçleri, yalnızca banka nezdinde adres güncelleyerek çözülebilecek basit idari işlemler değildir. Söz konusu süreçlerin; "Çifte Vergilendirmeyi Önleme Antlaşmaları" (ÇVÖA), uluslararası vergi mevzuatı ve Sermaye Piyasası kurallarına hakim bir hukuk bürosu nezdinde değerlendirilmesi hukuki ve mali güvenliğin temel şartıdır.

Ankara merkezli Pars Hukuk Bürosu olarak, Uluslararası Finans ve Ticaret vizyonumuzla yurt dışında yaşayan müvekkillerimizin Türkiye'deki finansal varlıklarının yasal statülerini koordine etmekteyiz. Mukimlik (adres) durumlarının yasal mevzuata uygun tespiti, Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarının hukuki korumasından yararlanılması ve sermayenin vergi mevzuatı sınırları dahilinde şirket/gayrimenkul yatırımlarına yönlendirilmesi hususlarında stratejik danışmanlık hizmeti sunuyoruz. Muhtemel mali yaptırımlardan korunmak ve uluslararası hukuki sürecinizi başlatmak için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.

 
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME: Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, uluslararası mali müşavirlik tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Her mükellefin mali durumu, bulunduğu ülkenin vergi kanunları ve taraf olunan ikili sözleşmeler çerçevesinde titizlikle incelenmelidir.