- Anasayfa
- Yayınlar
- Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
- Yabancı Yatırımcılar İçin Turkuaz Kart ve Kurumsal ...
Küresel sermayenin ve nitelikli beyin göçünün rotasını Türkiye'ye çevirmek amacıyla yürürlüğe konulan 6735 Sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, yabancı yatırımcılara ve üst düzey profesyonellere standart çalışma izinlerinin çok ötesinde imtiyazlar sunmaktadır. Bu imtiyazların zirvesinde, Amerikan "Green Card" sisteminin Türkiye versiyonu olarak kurgulanan ve yabancıya süresiz çalışma hakkı tanıyan Turkuaz Kart (Turquoise Card) uygulaması yer almaktadır.
Öte yandan, Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım (FDI) yapan çok uluslu şirketlerin yönetim kurullarına atayacakları yabancı müdürler (expatlar) için standart kota engellerini (örneğin 5 Türk çalışana 1 yabancı şartı) aşan "İstisnai Çalışma İzinleri" mevcuttur. Bu makalede, nitelikli yabancıların ve kurumsal firmaların Türkiye'deki çalışma izni ve Turkuaz Kart süreçlerinin hukuki anatomisi incelenmiştir.
Turkuaz Kart, Türkiye'ye katkı sağlayacak nitelikli yabancılara verilen, sahibine "Süresiz Çalışma İzni" sağlayan, eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarına ise "Süresiz İkamet İzni" veren çok özel bir belgedir. Turkuaz Kart sahibi bir yabancı, Türkiye'de askerlik hizmeti yapma yükümlülüğü ve seçme-seçilme (oy kullanma) hakkı hariç olmak üzere, Türk vatandaşlarına tanınan hemen hemen tüm medeni haklardan (örneğin memur olamama hariç ticari faaliyet, mülk edinme) eksiksiz yararlanır.
Türkiye'de standart bir limitet veya anonim şirket, yabancı bir personeli (veya yabancı ortağını müdür olarak) işe almak istediğinde çok ağır "Değerlendirme Kriterleri" ile karşılaşır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı kural olarak; izin istenen her 1 yabancı için şirkette en az 5 T.C. vatandaşı çalıştırılmasını ve şirketin ödenmiş sermayesinin en az 5.000.000 TL (veya net satışlarının 80.000.000 TL ya da son yıl ihracatının 150.000 ABD Doları) olmasını şart koşar.
Küresel şirketler için yukarıdaki katı kota kuralları (5 Türk işçi şartı vb.) ticari akışa engel olacağından, "Doğrudan Yabancı Yatırımlar (FDI)" kapsamında kurulan şirketler için istisnai kolaylıklar sağlanmıştır. Eğer bir şirket son yıl cirosunu belirli yasal limitlerin (Örn: 200 Milyon TL ve üstü) üzerine çıkarmışsa veya şirketin yabancı ortağının sermaye payı çok yüksekse (Örn: 2 Milyon Dolar üzeri), bu şirket "Özellik Arz Eden Doğrudan Yabancı Yatırım" statüsü kazanır.
Bu statüdeki şirketlerin Türkiye'ye atayacağı "Kilit Personel" (Yönetim Kurulu Üyeleri, CEO, CFO, Genel Müdür) için çalışma izni başvurularında kota şartı aranmaz ve işlemler Çalışma Bakanlığı nezdinde çok daha hızlı (istisnai) olarak sonuçlandırılır.
Çalışma izni uzatma başvurularının (veya ilk başvuruların) Çalışma Bakanlığı tarafından "Şirketin mali kriterleri taşımaması" veya "Yabancının niteliğinin yetersiz görülmesi" gerekçeleriyle reddedilmesi durumunda, idari yargı süreci başlatılmalıdır. Ret kararının tebliğinden itibaren öncelikle Bakanlığa 30 gün içinde idari itiraz yapılır. İtirazın da reddi halinde 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde İptal Davası açılmalıdır.
5901 sayılı TVK m. 12 ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında 400.000 USD gayrimenkul / 500.000 USD mevduat ile Türk vatandaşlığı ve çalışma izni maliyetlerini hesaplayın.
VATANDAŞLIK VE ÇALIŞMA İZNİ HESAPLA →| Hukuki Süreç Aşaması (Yabancı Yatırımcılar İçin Turkuaz Kart ve Kurumsal Çalışma İzinleri) | Yetkili Merci ve Yasal Dayanak | Delil Standardı ve Hak Düşürücü Süre |
|---|---|---|
| 1. Ön İnceleme, Delil Tespiti ve İhtar / Başvuru Aşaması | Noterlik, İlgili Kurum veya Arabuluculuk Bürosu (HMK / İlgili Özel Kanun) | Resmi belge, dijital kayıt, sözleşme ve bilirkişi ön incelemesi (Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere dikkat edilmelidir) |
| 2. Dava, Soruşturma veya İdari İtiraz Süreci | Görevli ve Yetkili Mahkeme / Cumhuriyet Başsavcılığı / Tahkim | Dava dilekçesi, delil listesi, tanık ve uzman mütalaası (HMK m.119 / CMK m.170) |
| 3. İstinaf, Temyiz (Yargıtay/Danıştay) ve İnfaz Aşaması | Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), Yargıtay, Danıştay ve İcra Dairesi | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde kanun yolu başvurusu ve ilamlı icra takibi |
Hukuki Hesaplama Araçları ve Resmi Mevzuat Kaynakları: Uyuşmazlık sürecinizle ilgili mali ve hukuki haklarınızı Kira ve Tahliye Hesaplama Simülatörü, Yatırımcı Zarar Hesaplama Aracı, Miras Saklı Pay ve Tenkis Hesaplama Motoru ve Hukuki Yayınlar Arşivi üzerinden inceleyebilir; ilgili kanun metinlerine Mevzuat Bilgi Sistemi ve basındaki hukuki değerlendirmelere Yeni Ankara Hukuk Köşesi üzerinden ulaşabilirsiniz.
Yabancı Yatırımcılar İçin Turkuaz Kart ve Kurumsal Çalışma İzinleri ve turkuaz kart kapsamındaki hukuki uyuşmazlıklarda 6458 sayılı YUKK (m. 4, m. 53-57), 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 12, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, 2577 sayılı İYUK, 4721 sayılı TMK ve 5718 sayılı MÖHUK hükümleri ile Danıştay 10. Dairesi, Bölge İdare Mahkemeleri (BİM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) bireysel başvuru kararları birlikte uygulanmakta olup; Yabancıların Türkiye'de Boşanması ve Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması, Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı (400.000 USD) ve Çalışma İzni Hesaplama, Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Reddi ve İptal Davası konularındaki emsal incelemelerimiz de yargılama ve ispat sürecinde doğrudan yol gösterici niteliktedir.
| Makale İnceleme & Süreç Aşaması | Yasal Dayanak & Görevli Merci | Hukuki Koruma & Stratejik Kapsam | Teknik İspat ve Delil Standardı |
|---|---|---|---|
| 1. Nitelikli Yabancılar İçin "Turkuaz Kart" Sistemi ve Hukuki Statüsü | 6458 sayılı YUKK (m. 4, m. 53-57), 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 12, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, 2577 sayılı İYUK, 4721 sayılı TMK ve 5718 sayılı MÖHUK | Yabancı Yatırımcılar İçin Turkuaz Kart ve Kurumsal Çalışma İzinleri kapsamında hak düşürücü sürelerin korunması, ihtarname ve ihtiyati tedbir/tespit başvurusu | Resmi sicil/tapu/banka kayıtları, noter belgeleri, zaman damgalı dijital loglar ve başvuru tutanakları |
| 2. Turkuaz Kart Başvuru Kriterleri ve Değerlendirme Sistemi | Görevli Mahkeme / İdari Merci & Uzman Bilirkişi Heyeti | Dava şartlarının tamamlanması, kusur/değerleme incelemesi ve HMK m. 293 / CMK m. 67 uzman mütalaası sunulması | Bağımsız bilirkişi kurulu raporu, resmi kurum müzekkereleri, ticari/mali kayıtlar ve emsal içtihat analizi |
| 3. Kurumsal Şirketlerde Yabancı Yönetici (Expat) Çalışma İzinleri | Bölge Adliye/İdare Mahkemesi (İstinaf), Yargıtay/Danıştay & İcra | Danıştay 10. Dairesi, Bölge İdare Mahkemeleri (BİM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) bireysel başvuru kararları ışığında nihai hükmün tesisi, tazminat/alacak tahsili veya idari işlemin iptali | Kesinleşmiş/icrai mahkeme ilamı, aktüerya/hesap raporu ve üst derece yüksek yargı denetimi |
| Hukuk Bürosu / Avukat | Öne Çıkan Çalışma ve Uzmanlık Alanları | Konum ve İletişim Bilgileri |
|---|---|---|
|
Av. Ali Alper Can (Avukat Ali Alper Can Hukuk ve Danışmanlık) Ankara 1 Nolu Barosu Sicil No: 22266 (16+ Yıl Kıdem) |
Yabancı Yatırımcılar İçin Turkuaz Kart ve Kurumsal Çalışma İzinleri süreçleri; yatırım yoluyla istisnai Türk vatandaşlığı (400.000 USD taşınmaz ve 500.000 USD mevduat/fon), sınır dışı (deport) iptal davaları, GGM idari gözetim itirazları, G-87/Ç-114 tahdit kodu kaldırma ve Turkuaz Kart/çalışma izni süreçlerinde teknik ve hukuki savunma yürütüyoruz. |
Adres: Eti Mah. Strazburg Cad. No:12/19-20 Sıhhiye, Çankaya/Ankara Tel: 0532 432 88 67 E-posta: av.alialpercan@gmail.com Web: avukatalialpercan.com |
Uyuşmazlığınızın yürürlükteki mevzuat, emsal Yargıtay/Danıştay içtihatları ve teknik deliller ışığında değerlendirilmesi için Çankaya / Sıhhiye (Ankara) merkezli büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup 16 yılı aşkın mesleki kıdemiyle; Bilişim ve Siber Suçlar, Bankacılık/Finans, Sağlık Hukuku (Malpraktis), Ağır Ceza, Şirketler/M&A, Gayrimenkul/İnşaat, İş Hukuku, Aile/Miras, Sigorta, Yabancılar, Fikri Mülkiyet ve KKTC Hukuku alanlarında Ankara, Türkiye geneli ve uluslararası düzeyde hukuki temsil sunmaktadır.
6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu m. 11 uyarınca Turkuaz Kart; ilk 3 yılı geçiş süresi olmak kaydıyla 'Süresiz Çalışma ve İkamet İzni' hakkı verir, kart sahibinin eş ve çocuklarına ikamet izni sağlar ve geçiş süresi sonunda doğrudan Türk vatandaşlığına başvuru imkânı tanır.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı güncel değerlendirme kriterleri uyarınca; işyerinde her bir yabancı için en az 5 Türk vatandaşının istihdam edilmesi ve şirketin belirlenen asgari ödenmiş sermaye veya yıllık net satış/ihracat tutarı şartlarını sağlaması aranmaktadır.
Yeni kurulan yüksek sermayeli şirketlerin yabancı ortaklarında ilk 6 ay boyunca, bilişim/Ar-Ge/teknokent uzmanlarında, ileri teknoloji gerektiren işlerde ve sermaye payı yüksek nitelikli yabancı yatırımcılarda 5 Türk vatandaşı istihdamı kriterine istisna uygulanabilmektedir.
6735 sayılı Kanun m. 21 uyarınca çalışma izni ret kararının tebliğinden itibaren 30 gün içinde sistem üzerinden Bakanlığa idari itiraz yapılabilir; itirazın reddedilmesi halinde ise tebliğden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesinde iptal davası açılır.
6735 sayılı Kanun m. 13 uyarınca; Türkiye'de ikamet etmeyen anonim şirket yönetim kurulu üyeleri ile şirket müdürü olmayan diğer yabancı ortaklar çalışma izni muafiyeti kapsamındadır. Ancak Türkiye'de ikamet eden yönetim kurulu üyeleri ve limited şirket müdürleri çalışma izni almak zorundadır.