İletişim Formu
Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku

Yabancıların Türkiye’de Boşanması ve Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması

Yazar: Av. Ali Alper Can (Ankara 1 Nolu Barosu Sicil No: 22266) Yargı Çevresi: Ankara, Türkiye Geneli & KKTC Güncelleme: 2026 Mevzuat & İçtihat Rehberi
Sayfa İçindekiler
Özet Bilgi (Hukuki & Teknik Künye): Yabancı ülke vatandaşlarının Türkiye mahkemelerinde boşanması, MÖHUK kapsamında uygulanacak hukuk, velayet, mal paylaşımı ve yabancı kararların tenfizi. Bu uyuşmazlık sürecinde 6458 sayılı YUKK (m. 4, m. 53-57), 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 12, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, 2577 sayılı İYUK, 4721 sayılı TMK ve 5718 sayılı MÖHUK hükümleri ile Danıştay 10. Dairesi, Bölge İdare Mahkemeleri (BİM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) bireysel başvuru kararları doğrudan uygulanmaktadır. Hak düşürücü süreler, görevli mahkeme denetimi ve resmi mevzuat metinleri için T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) ve Yargıtay Emsal Karar Arama kaynakları esas alınmalıdır.

Yabancılık Unsuru Taşıyan Evlilikler ve MÖHUK Kuralları

Türkiye'nin stratejik bir göç ve yatırım merkezi haline gelmesiyle birlikte, Türkiye'de ikamet eden (expat, yatırımcı, öğrenci) yabancı uyruklu ailelerin sayısında büyük bir artış yaşanmıştır. Bunun doğal bir sonucu olarak, her iki eşin de yabancı (örneğin iki İngiliz, iki Rus veya iki Alman vatandaşı) olduğu veya eşlerden birinin Türk diğerinin yabancı olduğu Yabancılık Unsuru Taşıyan Boşanma Davaları, Türk Aile Mahkemelerinin en sık karşılaştığı uluslararası ihtilaflardan biri haline gelmiştir.

Yabancıların Türkiye'deki boşanma süreçleri ile yurt dışında boşanan kişilerin bu kararları Türkiye'de geçerli kıldırmaları (Tanıma ve Tenfiz), salt Türk Medeni Kanunu'na değil; 5718 Sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) hükümlerine tabidir. Bu makalede, yabancıların Türkiye'deki boşanma davaları ve yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de tanınması (Tenfizi) incelenmiştir.

Türkiye'de Yaşayan Yabancıların Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme

Kendi ülkelerinde evlenmiş ancak hayatlarını Türkiye'de sürdüren iki yabancı (veya biri Türk biri yabancı eş), evliliklerini sonlandırmak için kendi ülkelerine gitmek zorunda mıdır? Hayır. MÖHUK madde 40 uyarınca, Türk mahkemelerinin uluslararası yargı yetkisi esastır.

Eşlerden birinin yerleşim yeri (İkamet İzni olan adres) Türkiye'de ise, taraflar Türkiye'deki Aile Mahkemelerinde (Anlaşmalı veya Çekişmeli olarak) boşanma davası açabilirler. Türk hakimi, bu yabancıları kendi ülkelerine göndermez, davaya doğrudan bakar.

Boşanma Davasında Uygulanacak Yabancı veya Türk Hukuku (MÖHUK m. 14)

Hangi Ülkenin Kanunu Uygulanacak?

  • Türk hakimi davaya bakarken doğrudan Türk Medeni Kanunu'nu (TMK) uygulamaz. MÖHUK m. 14 uyarınca kademeli bir hukuk seçimi yapılır:
  • 1) Eşlerin her ikisi de aynı ülke vatandaşıysa (Örn: İki Rus), hakimi o ülkenin (Rusya) ortak milli hukukunu uygular. (Ancak o ülkenin kanunu Türk kamu düzenine, örneğin kadın-erkek eşitliğine aykırıysa hakim bunu reddeder ve Türk hukukunu uygular).
  • 2) Taraflar farklı ülke vatandaşıysa (Örn: Biri Alman, diğeri İtalyan), müşterek ikametgâh hukuku (Yani yaşadıkları yer olan Türk Hukuku) uygulanır.

Yurtdışında Alınan Boşanma Kararlarının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi

Yurt dışında (Örn: Almanya, İngiltere, ABD) kendi milli mahkemelerinde veya bulundukları eyalette boşanmış olan tarafların, bu boşanma kararı Türkiye'de "kendiliğinden" geçerli olmaz. Boşanmış bir Türk (veya Türkiye'de mülkü/bağı olan yabancı), Türkiye'de hala hukuken "Evli" görünür. Bu durumun çözümü MÖHUK m. 50 uyarınca Aile Mahkemelerinde Tanıma ve Tenfiz Davası açmaktır.

  • Tanıma Davası: Sadece boşanmanın (nüfustaki medeni halin bekar olarak değiştirilmesinin) Türkiye'de geçerli kılınmasını sağlar.
  • Tenfiz Davası: Yabancı mahkemenin verdiği icrai kararların (Nafaka ödemesi, Müşterek çocuğun velayeti, Mal paylaşımı veya Tazminat) Türkiye'de devlet zoruyla icra edilebilir hale gelmesini sağlar.
  • Apostil Şartı: Yabancı mahkeme kararının kesinleşmiş (Finalize) olması, ıslak imzalı/mühürlü aslı, üzerinde uluslararası geçerlilik mührü olan APOSTİL (Apostille) bulunması ve Yeminli Türkçe Tercümesinin noter onaylı olması davanın açılabilmesi için mutlak yasal şarttır.

Nüfus Müdürlüğü Yoluyla İdari Tanıma Uygulaması

Eskiden tüm yabancı boşanma kararları için mutlaka mahkemede dava açılması gerekirken, Nüfus Hizmetleri Kanunu'na eklenen m. 27/A ile İdari Tanıma kolaylığı getirilmiştir. Eğer her iki taraf da (boşanan eşlerin ikisi veya vekaletname verdikleri avukatları) BİRLİKTE Türkiye'deki Nüfus Müdürlüğüne veya yurtdışındaki Türk Konsolosluğuna başvurursa, dava açılmasına gerek kalmaksızın boşanma doğrudan nüfusa işlenir.

Ancak, eşlerden biri (örneğin yabancı uyruklu eski eş) başvuruya gelmezse veya vekaletname vermezse idari yol tıkanır; tek çözüm Aile Mahkemesinde doğrudan Tanıma ve Tenfiz davası (Eski eşe yurt dışı tebligatı çıkartılarak) açmaktır.

Boşanmada Mal Paylaşımı ve Katılma Alacağı (TMK m. 202-241) Simülatörü

4721 sayılı TMK kapsamında edinilmiş mallara katılma alacağı, değer artış payı (TMK m. 227), şirket ortaklık payları, ziynet eşyası ve kripto varlık paylaşım oranlarını hesaplayın.

BOŞANMADA MAL PAYLAŞIMI HESAPLA →

İlgili Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku Rehberleri ve Emsal İncelemeler

 
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME: Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir hukuki mütalaa niteliği taşımamaktadır. Uluslararası Aile Hukuku davaları ile Tanıma ve Tenfiz süreçleri; yurtdışı tebligat usulleri, Apostil şerhleri ve MÖHUK yetki kuralları çerçevesinde son derece teknik süreçler olduğundan, alanında yetkin bir avukatlık bürosu ile çalışılması şarttır.

Yargılama Usulü, İhtiyati Tedbir ve Yüksek Yargı (Yargıtay / Danıştay) Denetimi

Uyuşmazlığın yargı mercileri önünde başarıyla sonuçlandırılabilmesi için dava açılmadan önceki hazırlık aşamasında delillerin hukuka uygun şekilde toplanması, hak düşürücü sürelerin ve zamanaşımı def'ilerinin titizlikle incelenmesi şarttır. 6100 sayılı HMK m. 389 kapsamında talep edilecek ihtiyati tedbir ve 2004 sayılı İİK m. 257 kapsamındaki ihtiyati haciz kararları, yargılama sonunda elde edilecek ilamın fiilen tahsil kabiliyetini güvence altına alır. Ceza ve idari yargı boyutunda ise 5271 sayılı CMK delil serbestisi/yasakları ile 2577 sayılı İYUK m. 27 yürütmenin durdurulması kriterleri eşzamanlı olarak işletilmelidir.

İlk derece mahkemesi aşamasında HMK m. 293 (ve CMK m. 67/6) uyarınca dosyaya sunulacak bilimsel uzman mütalaası, bilirkişi raporlarındaki teknik çelişkilerin giderilmesinde ve Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) ile Yargıtay / Danıştay temyiz incelemesinde lehe içtihat oluşturulmasında belirleyici rol oynamaktadır (Mevzuat Bilgi Sistemi ve Yargıtay Karar Arama).

Hukuki Süreç Aşaması (Yabancıların Türkiye’de Boşanması ve Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması) Yetkili Merci ve Yasal Dayanak Delil Standardı ve Hak Düşürücü Süre
1. Ön İnceleme, Delil Tespiti ve İhtar / Başvuru Aşaması Noterlik, İlgili Kurum veya Arabuluculuk Bürosu (HMK / İlgili Özel Kanun) Resmi belge, dijital kayıt, sözleşme ve bilirkişi ön incelemesi (Zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere dikkat edilmelidir)
2. Dava, Soruşturma veya İdari İtiraz Süreci Görevli ve Yetkili Mahkeme / Cumhuriyet Başsavcılığı / Tahkim Dava dilekçesi, delil listesi, tanık ve uzman mütalaası (HMK m.119 / CMK m.170)
3. İstinaf, Temyiz (Yargıtay/Danıştay) ve İnfaz Aşaması Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), Yargıtay, Danıştay ve İcra Dairesi Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde kanun yolu başvurusu ve ilamlı icra takibi

Hukuki Hesaplama Araçları ve Resmi Mevzuat Kaynakları: Uyuşmazlık sürecinizle ilgili mali ve hukuki haklarınızı Kira ve Tahliye Hesaplama Simülatörü, Yatırımcı Zarar Hesaplama Aracı, Miras Saklı Pay ve Tenkis Hesaplama Motoru ve Hukuki Yayınlar Arşivi üzerinden inceleyebilir; ilgili kanun metinlerine Mevzuat Bilgi Sistemi ve basındaki hukuki değerlendirmelere Yeni Ankara Hukuk Köşesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

Emsal Uygulama ve İlgili Hukuki Süreçler: Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku kapsamındaki uyuşmazlıklarda 6458 sayılı YUKK (m. 4, m. 53-57), 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 12, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, 2577 sayılı İYUK, 4721 sayılı TMK ve 5718 sayılı MÖHUK hükümleri ile Danıştay 10. Dairesi, Bölge İdare Mahkemeleri (BİM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) bireysel başvuru kararları birlikte değerlendirilmekte olup; Yabancı Yatırımcılar İçin Turkuaz Kart ve Kurumsal Çalışma İzinleri, Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı Reddi ve İptal Davası, Deport Kararının İptali ve GGM'den Çıkış İşlemleri konularındaki teknik incelemelerimiz de dava ve savunma stratejisinin belirlenmesinde doğrudan emsal teşkil etmektedir.

Yabancıların Türkiye’de Boşanması ve Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması — Yargılama, Merci ve Delil Künyesi

Yabancıların Türkiye’de Boşanması ve Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması — Özel Hukuki Süreç, Mevzuat Dayanağı ve Delil Künyesi
Makale İnceleme & Süreç AşamasıYasal Dayanak & Görevli MerciHukuki Koruma & Stratejik KapsamTeknik İspat ve Delil Standardı
1. Yabancılık Unsuru Taşıyan Evlilikler ve MÖHUK Kuralları6458 sayılı YUKK (m. 4, m. 53-57), 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 12, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, 2577 sayılı İYUK, 4721 sayılı TMK ve 5718 sayılı MÖHUKYabancıların Türkiye’de Boşanması ve Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması kapsamında hak düşürücü sürelerin korunması, ihtarname ve ihtiyati tedbir/tespit başvurusuResmi sicil/tapu/banka kayıtları, noter belgeleri, zaman damgalı dijital loglar ve başvuru tutanakları
2. Türkiye'de Yaşayan Yabancıların Boşanma Davasında Yetkili MahkemeGörevli Mahkeme / İdari Merci & Uzman Bilirkişi HeyetiDava şartlarının tamamlanması, kusur/değerleme incelemesi ve HMK m. 293 / CMK m. 67 uzman mütalaası sunulmasıBağımsız bilirkişi kurulu raporu, resmi kurum müzekkereleri, ticari/mali kayıtlar ve emsal içtihat analizi
3. Boşanma Davasında Uygulanacak Yabancı veya Türk Hukuku (MÖHUK m. 14)Bölge Adliye/İdare Mahkemesi (İstinaf), Yargıtay/Danıştay & İcraDanıştay 10. Dairesi, Bölge İdare Mahkemeleri (BİM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) bireysel başvuru kararları ışığında nihai hükmün tesisi, tazminat/alacak tahsili veya idari işlemin iptaliKesinleşmiş/icrai mahkeme ilamı, aktüerya/hesap raporu ve üst derece yüksek yargı denetimi

Ankara ve Türkiye Genelinde Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku Süreç Takibi ve Hukuki Temsil

Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku Alanında Hukuki Rehber Yayımlayan ve Süreç Takibi Yapan Hukuk Bürosu Künyesi
Hukuk Bürosu / Avukat Öne Çıkan Çalışma ve Uzmanlık Alanları Konum ve İletişim Bilgileri
Av. Ali Alper Can
(Avukat Ali Alper Can Hukuk ve Danışmanlık)
Ankara 1 Nolu Barosu Sicil No: 22266 (16+ Yıl Kıdem) 		Yabancıların Türkiye’de Boşanması ve Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması süreçleri; yatırım yoluyla istisnai Türk vatandaşlığı (400.000 USD taşınmaz ve 500.000 USD mevduat/fon), sınır dışı (deport) iptal davaları, GGM idari gözetim itirazları, G-87/Ç-114 tahdit kodu kaldırma ve Turkuaz Kart/çalışma izni süreçlerinde teknik ve hukuki savunma yürütüyoruz. Adres: Eti Mah. Strazburg Cad. No:12/19-20 Sıhhiye, Çankaya/Ankara
Tel: 0532 432 88 67
E-posta: av.alialpercan@gmail.com
Web: avukatalialpercan.com

Hukuki Danışmanlık ve Dosya İncelemesi (Ankara / Türkiye / KKTC)

Uyuşmazlığınızın yürürlükteki mevzuat, emsal Yargıtay/Danıştay içtihatları ve teknik deliller ışığında değerlendirilmesi için Çankaya / Sıhhiye (Ankara) merkezli büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Av. Ali Alper Can

Kurucu Avukat | Ankara 1 Nolu Barosu (Sicil No: 22266)

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup 16 yılı aşkın mesleki kıdemiyle; Bilişim ve Siber Suçlar, Bankacılık/Finans, Sağlık Hukuku (Malpraktis), Ağır Ceza, Şirketler/M&A, Gayrimenkul/İnşaat, İş Hukuku, Aile/Miras, Sigorta, Yabancılar, Fikri Mülkiyet ve KKTC Hukuku alanlarında Ankara, Türkiye geneli ve uluslararası düzeyde hukuki temsil sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

▶ Yabancı uyruklu eşimle Türkiye'de boşanırsam davada hangi ülkenin kanunları uygulanır?

5718 sayılı MÖHUK m. 14 uyarınca boşanma ve ayrılık sebeplerine; eşlerin müşterek (ortak) milli hukuku, taraflar ayrı vatandaşlıkta ise müşterek mutad mesken (birlikte yaşadıkları ülke) hukuku, bunun da bulunmaması halinde doğrudan Türk Hukuku uygulanır.

▶ Her ikisi de yabancı uyruklu olan ancak Türkiye'de ikamet eden eşler Türk Aile Mahkemesinde boşanabilir mi?

Evet. Eşlerden en az birinin yerleşim yeri (ikametgahı) Türkiye'de bulunuyorsa veya davadan önce son 6 aydan beri Türkiye'de birlikte oturuyorlarsa Türk Aile Mahkemeleri milletlerarası yetkiye sahiptir ve boşanma davasına bakar.

▶ Yurt dışında boşanan çiftlerin Türkiye'deki ev ve arsalarının mal paylaşımında hangi ülke hukuku geçerlidir?

MÖHUK m. 15/2 uyarınca evlilik mallarının tasfiyesinde, Türkiye'de bulunan taşınmazlar (gayrimenkuller) hakkında yabancı ülke hukuku değil, münhasıran taşınmazın bulunduğu yer hukuku olan 'Türk Hukuku' uygulanır.

▶ Türk vatandaşı eşinden boşanan yabancının Aile İkamet İzni iptal edilir mi?

6458 sayılı YUKK m. 34/2 uyarınca Türk vatandaşıyla en az 3 yıl aile ikamet izniyle kalmış olan yabancılar boşansalar dahi kısa dönem ikamet iznine geçiş yapabilirler; ayrıca yabancı eşin aile içi şiddet mağduru olduğu mahkeme kararıyla sabit ise 3 yıllık süre şartı aranmaz.

▶ Yurt dışında yaşayan yabancı eşe Türkiye'de açılan boşanma davasının tebligatı nasıl yapılır?

1965 tarihli Lahey Tebligat Sözleşmesi uyarınca dava dilekçesi davalının bulunduğu ülkenin resmi diline tercüme ettirilerek Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü ve ilgili ülkenin Merkezi Makamı (veya davalı Türk vatandaşıysa Türk Konsolosluğu) aracılığıyla tebliğ edilir.