İletişim Formu
Pars Hukuk
Bilişim ve Kişisel Veriler Hukuku

5651 Sayılı Kanun Kapsamında Unutulma Hakkı: İnternetten Haber ve İçerik Kaldırma Süreçleri

Sayfa İçindekiler

İnternet haberciliğinin ve dijital arşivlemenin ulaştığı boyut, geçmişte yaşanmış hukuki veya adli vakıaların kalıcı bir şekilde kamuoyunun erişimine açık kalmasına neden olmaktadır. Hakkınızda verilmiş bir beraat kararına, takipsizlik (KYOK) kararına veya güncelliğini yitirmiş asılsız bir iddiaya ilişkin haberlerin arama motorlarında (Google vb.) isminizle eşleşmeye devam etmesi, şeref ve haysiyet hakkının, ticari itibarın ve özel hayatın gizliliğinin süreklilik arz eden bir ihlali niteliğindedir.

Hukuk sistemimizde bu ihlallerin bertaraf edilmesi, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatlarıyla sınırları çizilen "Unutulma Hakkı" (Right to be Forgotten) kurumu vasıtasıyla sağlanmaktadır. Unutulma hakkı; üstün bir kamu yararı barındırmayan, tarihi veya bilimsel bir değer taşımayan kişisel verilerin, dijital hafızadan silinmesini talep etme hakkıdır.

Yargısal Denetimde Dikkate Alınan Objektif Kriterler

İnternet ortamındaki her haberin veya içeriğin salt talep üzerine kaldırılması hukuken mümkün değildir. Zira burada "Basın ve İfade Özgürlüğü" ile "Kişilik Hakları" arasında hassas bir hukuki denge bulunmaktadır. Sulh Ceza Hakimlikleri ve arama motorlarının hukuk birimleri, içerik çıkarma taleplerini şu objektif Yargıtay kriterlerine göre değerlendirir:

  • Zamanın Geçmesi (Güncellik Unsuru): Habere konu olayın üzerinden geçen süre zarfında, haberin toplumsal ilgisini ve güncelliğini yitirmiş olması.
  • Kamu Yararı ve Şahsın Statüsü: Habere konu şahsın siyasetçi, üst düzey bürokrat veya kamuoyuna mal olmuş bir figür olup olmadığı. Sıradan vatandaşların unutulma hakkı talepleri çok daha geniş yorumlanmaktadır.
  • Yargısal Sürecin Neticesi: Habere konu olan ceza soruşturmasının Beraat veya Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) ile lehe sonuçlanmış olması, içerik kaldırma taleplerinin en güçlü hukuki mesnedidir.
  • Tarihsel ve Bilimsel Değer: İçeriğin arşiv niteliği veya istatistiksel bir önem taşıyıp taşımadığı.

5651 Sayılı Kanun Kapsamında Sulh Ceza Hakimliği Başvurusu

Kişilik haklarının açıkça ihlal edildiği durumlarda işletilecek asli yasal yol, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'un 9. maddesidir. Usulüne uygun hazırlanan dilekçe ve tevsik edici (ispatlayıcı) delillerle Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliğine müracaat edilir. Hâkimlikçe verilen Erişim Engelleme ve İçeriğin Çıkarılması kararı, Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne (ESB) tebliğ edilerek ilgili URL adreslerine Türkiye lokasyonlu IP'lerden erişim derhal kısıtlanır.

Arama Motoru Dizininden Çıkarma (De-Indexing) Prosedürü

Mahkeme kararıyla erişim engelleme işlemi, içeriğin Türkiye sınırları içerisinde görünürlüğünü engellese de uluslararası sunucularda veya yurt dışı IP (VPN vb.) kullanımlarında içeriğin açık kalması ihtimalini doğurur. Bu sorunun nihai çözümü, arama motorlarının (başta Google olmak üzere Yandex, Bing vb.) veri sorumlusu sıfatıyla uyarılmasıdır.

Hukuki terminolojide De-Indexing (Dizinden Çıkarma) olarak adlandırılan bu süreçte; ilgili arama motorunun Global Hukuk Departmanına uluslararası veri koruma mevzuatları (GDPR) ve Türk KVKK hükümleri dayanak gösterilerek "Unutulma Hakkı İhlali" başvurusu yapılır. Başvurunun kabulü halinde, ilgili haber linkleri şahsın ad ve soyadıyla yapılan sorgulamalarda arama motoru dizinlerinden tamamen silinir.

Teknik Hukuk Boyutu: Önbellek (Cache) Temizliği ve İndeks Güncellemesi

Hukuki müdahalenin başarıya ulaşması için salt içerik sağlayıcıya (haber sitesine) içeriğin sildirilmesi veya mahkeme kararı alınması yeterli değildir. Kaynak siteden silinen haberlerin başlıkları ve meta açıklamaları, arama motorlarının Cache (Önbellek) sistemlerinde haftalarca kayıtlı kalabilmektedir. Profesyonel bir adli bilişim takibi ile; Search Console araçları üzerinden "Eski İçeriği Kaldırma (Outdated Content Removal)" süreçleri işletilmeli ve arama motoru botlarının (crawlers) ilgili URL'yi yeniden tarayarak dizinini güncellemesi hukuken ve teknik olarak sağlanmalıdır.

Ankara merkezli Pars Hukuk Bürosu olarak, Bilişim Hukuku ve Kişisel Verilerin Korunması alanlarındaki yetkin pratiğimizle; ticari veya şahsi itibarınızı zedeleyen asılsız haberlerin, güncelliğini yitirmiş adli vakıaların ve hukuka aykırı içeriklerin dijital mecralardan arındırılması süreçlerini titizlikle yönetmekteyiz. 5651 Sayılı Kanun kapsamında Sulh Ceza Hakimliklerinden Erişim Engelleme kararlarının istihsali, Google Legal departmanlarına yapılacak De-Indexing başvuruları ve Önbellek (Cache) temizliği işlemlerinde uçtan uca stratejik müşavirlik sunuyoruz. Dijital itibarınızı yasal güvence altına almak ve Unutulma Hakkınızı tesis etmek için iletişim sayfamızdan Adli Bilişim süreçlerine hâkim ekibimize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: Hakkımda beraat kararı verilen eski bir davanın haberleri Google'dan silinebilir mi?
Cevap: Evet. Ceza yargılaması neticesinde Beraat veya Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (KYOK) almış olmanız, masumiyet karinesi gereği 'Unutulma Hakkı' başvurularında en güçlü yasal dayanaktır. İlgili mahkeme kararları sunularak içeriklerin ve URL adreslerinin arama motoru dizinlerinden çıkarılması (de-indexing) sağlanabilmektedir.

Soru: İnternetten haber kaldırmak için mutlaka mahkeme kararı mı gerekir?
Cevap: Hayır, şart değildir. Ancak 5651 Sayılı Kanun m. 9 kapsamında Sulh Ceza Hakimliğinden alınacak 'Erişim Engelleme Kararı' en kesin yoldur. Bununla birlikte, mahkeme kararı olmaksızın doğrudan arama motorlarının (Google vb.) hukuk birimlerine KVKK ve Unutulma Hakkı kapsamında başvuru yapılarak da ilgili linklerin arama sonuçlarından gizlenmesi mümkündür.

Soru: Haber siteden silindiği halde neden hala Google arama sonuçlarında görünüyor?
Cevap: İçerik sağlayıcı (haber sitesi) haberi silse dahi, arama motorlarının 'Cache' (Önbellek) sunucuları eski verileri bir süre daha saklar. Bu durumun çözümü için arama motoru web yönetici araçları üzerinden 'Eski İçeriği Kaldırma' talebi oluşturulmalı ve indeksin acilen güncellenmesi teknik olarak sağlanmalıdır.

 
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME: Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir hukuki mütalaa veya avukatlık tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Her unutulma hakkı başvurusu; haberin niteliği, güncelliği, kamusal ilgi durumu ve Anayasa Mahkemesi/Yargıtay içtihatları çerçevesinde münhasıran değerlendirilmelidir.