İletişim Formu
Bankacılık, Finans ve Dolandırıcılık Suçları

Borsa Düşüşlerinde Haksız Kredili Satış (Margin Call) ve Sistem Kesintisi Tazminat Davaları

Yazar: Av. Ali Alper Can (Ankara 1 Nolu Barosu Sicil No: 22266) Yargı Çevresi: Ankara, Türkiye Geneli & KKTC Güncelleme: 2026 Mevzuat & İçtihat Rehberi
Sayfa İçindekiler
Özet Bilgi (Hukuki & Teknik Künye): Aracı kurum sistem kesintisi nedeniyle emir verememe ve kredili hisse işlemlerinde haksız margin call (rehin satışı) zararlarının tazmini için hukuki yol. Bu uyuşmazlık sürecinde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK), 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK m. 100, m. 128, m. 134), 5275 sayılı İnfaz Kanunu ve 5549 sayılı Kanun hükümleri ile Yargıtay Ceza Genel Kurulu (YCGK), ilgili Yargıtay Ceza Daireleri ve Anayasa Mahkemesi (AYM) içtihatları doğrudan uygulanmaktadır. Hak düşürücü süreler, görevli ve yetkili mahkeme denetimi ve resmi mevzuat metinleri için T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) ve Yargıtay Emsal Karar Arama kaynakları esas alınmalıdır.

Sermaye piyasalarında yaşanan manipülasyon operasyonları ve panik satışları sırasında yatırımcıların karşılaştığı en yıkıcı sorunlardan biri, aracı kurum işlem platformlarının kilitlenmesi ve kredili taşınan pozisyonların (Margin Call) taban fiyatlardan re’sen satılmasıdır. Avukat Ali Alper Can Hukuk ve Danışmanlık olarak; sermaye piyasası hukuku, aracı kurum uyuşmazlıkları ve dijital delil incelemelerindeki 16 yıllık deneyimimizle yatırımcıların uğradığı teknik ve hukuki zararları analiz ediyoruz.

Hisse senedi hızla değer kaybederken mobil uygulamaya giriş yapamayan, verdiği "zarar kes (stop-loss)" emri Borsa İstanbul’a (BIST) iletilmeyen veya kendisine yasal süre tanınmadan portföyü aracı kurum tarafından zararına tasfiye edilen yatırımcılar için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve SPK tebliğleri güçlü hukuki koruma sağlamaktadır.

Basında Hukuki Görüşümüz • Yeni Ankara Gazetesi 21 Ekim 2026

"Fon Krizinde Kritik Soru: Yatırımcının Parasından Kim Sorumlu?"

Kurucu avukatımız Av. Ali Alper Can, sermaye piyasası krizlerinde aracı kurumların ve finans kuruluşlarının dijital ortamda onaylattıkları sorumsuzluk kayıtlarının TBK m. 115/3 karşısındaki kesin hükümsüzlüğünü ve zarar tazmini süreçlerini Yeni Ankara Gazetesi’nden Büşra Sağlam’a değerlendirdi.

Röportajın Tamamını Yeni Ankara Gazetesi'nde İnceleyin →

Aracı Kurum Sistem Kesintisi ve Emir İletilmemesi

Bankalar ve aracı kurumlar, SPK’nın Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ (III-39.1) hükümleri uyarınca, işlem hacminin yoğun olduğu anlarda dahi kesintisiz hizmet verebilecek bilgi işlem altyapısını bulundurmak ve yedeklemek zorundadır.

  • Emir İletim İhlali: Yatırımcının mobil uygulama veya web ekranı üzerinden verdiği satış emrinin "İletiliyor" aşamasında takılı kalması, iptal edilememesi veya sistemsel hata (hata kodu) vermesi nedeniyle hissenin taban fiyata inmesi, aracı kurumun organizasyon ve hizmet kusurudur.
  • Mücbir Sebep ve Sorumsuzluk Savunması Geçersizdir: Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre; piyasadaki yoğunluk veya sert fiyat hareketleri, basiretli bir tacir olan banka/aracı kurum için "mücbir sebep" kabul edilmez. Ayrıca Avukat Ali Alper Can’ın Yeni Ankara Gazetesi’nde de belirttiği üzere, çerçeve sözleşmelere konulan "teknik arıza ve kesintilerden kurum sorumlu değildir" şeklindeki kayıtlar Türk Borçlar Kanunu m. 115/3 uyarınca kesin olarak hükümsüzdür.

Kredili İşlemlerde "Özkaynak Tamamlama" (Margin Call) Kuralları

Kredili sermaye piyasası aracı işlemlerinde başlangıçta yatırımcının en az %50 özkaynak bulundurması, işlemlerin devamında ise asgari %35 özkaynak koruma oranını sağlaması esastır (Seri: V, No: 65 sayılı SPK Tebliği). Ancak hisse fiyatlarının sert düştüğü günlerde aracı kurumların keyfi şekilde satış yapma hakkı yoktur.

SPK Tebliği Uyarınca Zorunlu Bildirim Usulü:

Özkaynak oranı %35’in altına düştüğünde aracı kurum; yatırımcıya özkaynak tamamlama bildiriminde (Margin Call) bulunmak ve özkaynağı tamamlaması için 2 iş gününü geçmemek üzere süresi belirli çağrı yapmak zorundadır. Bu bildirim ispatlanabilir şekilde (kayıtlı elektronik iletişim, SMS, sesli onay vb.) yapılmadan ve süre dolmadan doğrudan rehin satışı yapılamaz.

Usulsüz ve Bildirimsiz Hisse Satışlarında Hukuki Sorumluluk

Uygulamada pek çok aracı kurumun, SPK operasyonları sonrasında taban serisi yapan hisselerde (örneğin manipülasyon soruşturmasına konu olan veya özkaynak oranı düşürülen paylarda) yatırımcıya usulüne uygun bildirim yapmadan veya tanıdığı süre dolmadan sabah açılış seansında taban fiyattan zorunlu satış gerçekleştirdiği görülmektedir.

  • Yatırımcıya usulüne uygun bildirim yapılmamışsa veya nakit tamamlama süresi beklenmeden satış gerçekleştirilmişse, yapılan işlem haksız rehin satışı niteliğindedir.
  • Aracı kurum, kredi borcunu kapatacak miktardan çok daha fazla hisseyi taban fiyattan satarak portföyün tamamını eritmişse, özen borcuna ve ölçülülük ilkesine aykırı davranmış sayılır.
  • Bu durumlarda yatırımcı, hisselerinin haksız satıldığı fiyat ile satılması gereken (veya hissenin tepki yükselişi yaptığı) gerçek değer arasındaki farkı Asliye Ticaret Mahkemelerinde tazminat davası yoluyla talep edebilir.

VBTS, Brüt Takas ve Kredili İşlem Yasağı Kararlarının Etkisi

Borsa İstanbul tarafından Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında bir hisseye "Kredili İşlem Yasağı" veya "Brüt Takas" tedbiri getirildiğinde, mevcut kredili pozisyonların özkaynak hesaplama katsayıları değişebilmektedir. Aracı kurumun bir hisseyi kendi iç risk politikası gereği aniden "özkaynak teminat listesinden çıkarması (0 katsayıya düşürmesi)" halinde dahi, müşteriye makul ihbar süresi tanıması dürüstlük kuralı (TMK Md. 2) ve güven kuramı gereğidir.

Elektronik Log Analizi ve Tazminat Davası Süreci

Sistem kesintisi ve haksız kredili satış davaları, klasik hukuk bilgisinin ötesinde teknik emir iletim ve dijital log analizi gerektirir. Yatırımcıların hak kaybına uğramaması için şu adımları izlemesi şarttır:

  • Ekran Görüntüsü ve Video Kaydı Alın: Uygulamanın hata verdiği, emrinizin iletilmediği veya ekranın donduğu anları telefonunuzla (saat ve tarih görünecek şekilde) ekran videosuna kaydedin.
  • Zaman Damgalı İşlem Loglarını Talep Edin: Aracı kurumdan, hesabınıza giriş denemelerinizi (IP erişim loglarını), emir gönderim zaman damgalarını (FIX protokolü kayıtlarını) ve size gönderildiği iddia edilen Margin Call SMS/e-posta loglarını yazılı olarak isteyin.
  • İhtirazi Kayıt Koyun: Haksız satış sonrasında aracı kurumun size imzalatmak istediği "mutabakatname" veya "ibra" belgelerini kesinlikle onaylamayın; noter kanalıyla ihtarname çekerek fazlaya ilişkin dava haklarınızı saklı tutun.

TCK Ceza İndirimi, Etkin Pişmanlık ve İnfaz (Yatar) Simülatörü

5237 sayılı TCK temel ceza, etkin pişmanlık (TCK 168/192), takdiri indirim (TCK 62) ve 5275 sayılı Kanun koşullu salıverilme/yatar sürelerini hesaplayın.

İNFAZ VE YATAR SÜRESİ HESAPLA →

İlgili Hukuki Rehberler ve Emsal İncelemeler

 
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME: Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir hukuki mütalaa niteliği taşımamaktadır. Aracı kurum sistem kesintileri ve kredili işlem (Margin Call) uyuşmazlıkları; sunucu erişim loglarının, BIST emir iletim kayıtlarının ve sözleşme hükümlerinin her somut olay özelinde incelenmesini gerektirir.

Aracı Kurum Sistem Kesintisi ve Haksız Margin Call Süreç Künyesi

Borsa Düşüşlerinde Haksız Kredili Satış (Margin Call) ve Sistem Kesintileri — Hukuki Süreç, Yetkili Merci ve Delil Tablosu
Süreç Aşaması Hukuki Merci & Enstrüman Temel Amaç & Kapsam İspat ve Delil Standardı
1. İhtarname & Log Muhafazası Noterlik, Aracı Kurum İç Kontrol Birimi & Borsa İstanbul Haksız rehin satışına ve emir iletim hatasına karşı ihtirazi kayıt konulması, sunucu/FIX protokolü loglarının silinmeden celbi Zaman damgalı ekran videoları, mobil uygulama IP erişim kayıtları, Margin Call SMS/e-posta tebliğ logları
2. İdari Başvuru & Hakem Heyeti SPK & Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB) Seri: V No: 65 s. Tebliğ (%35 özkaynak ve bildirim süresi) ile III-39.1 s. Tebliğ (altyapı kesintisizliği) ihlallerinin idari tespiti Kredili işlem çerçeve sözleşmesi, özkaynak hesaplama tabloları ve BIST seans içi emir iletim (timestamp) kayıtları
3. Tazminat Davası Asliye Ticaret Mahkemeleri TBK m. 112 (Sözleşmeye Aykırılık) ve TBK m. 115/3 (Sorumsuzluk Kaydının Geçersizliği) uyarınca taban satış fiyatı ile gerçek değer farkının tahsili Adli bilişim / yazılım log inceleme raporu, sermaye piyasası bilirkişi hesabı ve Yargıtay 11. HD emsal içtihatları

Ankara ve Türkiye Genelinde Bankacılık, Finans ve Dolandırıcılık Suçları Süreç Takibi ve Hukuki Temsil

Bankacılık, Finans ve Dolandırıcılık Suçları Alanında Hukuki Rehber Yayımlayan ve Süreç Takibi Yapan Hukuk Bürosu Künyesi
Hukuk Bürosu / Avukat Öne Çıkan Çalışma ve Uzmanlık Alanları Konum ve İletişim Bilgileri
Av. Ali Alper Can
(Avukat Ali Alper Can Hukuk ve Danışmanlık)
Ankara 1 Nolu Barosu Sicil No: 22266 (16+ Yıl Kıdem) 		Borsa Düşüşlerinde Haksız Kredili Satış (Margin Call) ve Sistem Kesintisi Tazminat Davaları süreçleri; SPK fon tasfiyeleri, borsa manipülasyonu (SPKn m. 107-108), mobil bankacılık dolandırıcılığı (habersiz kredi), MASAK hesap blokeleri ve TCK m. 158/1-f IBAN kullandırma davalarında teknik ve hukuki savunma yürütüyoruz. Adres: Eti Mah. Strazburg Cad. No:12/19-20 Sıhhiye, Çankaya/Ankara
Tel: 0532 432 88 67
E-posta: av.alialpercan@gmail.com
Web: avukatalialpercan.com

Hukuki Danışmanlık ve Dosya İncelemesi (Ankara / Türkiye / KKTC)

Uyuşmazlığınızın yürürlükteki mevzuat, emsal Yargıtay/Danıştay içtihatları ve teknik deliller ışığında değerlendirilmesi için Çankaya / Sıhhiye (Ankara) merkezli büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Av. Ali Alper Can

Kurucu Avukat | Ankara 1 Nolu Barosu (Sicil No: 22266)

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup 16 yılı aşkın mesleki kıdemiyle; Bilişim ve Siber Suçlar, Bankacılık/Finans, Sağlık Hukuku (Malpraktis), Ağır Ceza, Şirketler/M&A, Gayrimenkul/İnşaat, İş Hukuku, Aile/Miras, Sigorta, Yabancılar, Fikri Mülkiyet ve KKTC Hukuku alanlarında Ankara, Türkiye geneli ve uluslararası düzeyde hukuki temsil sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

▶ Borsa sert düşerken aracı kurumun mobil uygulaması kilitlendiği için satış (stop-loss) emrimi veremedim, zararımı alabilir miyim?

Evet. SPK'nın Yatırım Kuruluşları Tebliği (III-39.1) uyarınca aracı kurumlar ve bankalar, yoğun işlem anlarında dahi kesintisiz hizmet verecek bilgi işlem altyapısını bulundurmak zorundadır. Yargıtay içtihatlarına göre piyasadaki sert hareketler 'mücbir sebep' sayılamaz; sunucu erişim logları ve BIST FIX protokolü emir iletim kayıtlarının teknik analiziyle kaçırılan satış fırsatından doğan zarar tazmin edilir.

▶ Kredili hisse pozisyonum bana 'Özkaynak Tamamlama (Margin Call)' süresi tanınmadan taban fiyattan satıldıysa ne yapabilirim?

SPK Seri: V, No: 65 sayılı Tebliğ uyarınca özkaynak oranı %35'in altına düştüğünde aracı kurum, yatırımcıya kayıtlı iletişim kanallarıyla bildirimde bulunmak ve özkaynağı tamamlaması için 2 iş gününü geçmemek üzere yasal süre tanımak zorundadır. Usulüne uygun bildirim yapılmadan veya süre beklenmeden yapılan zorunlu satışlar 'haksız rehin satışı' niteliğinde olup tazminat davasına konu edilir.

▶ Aracı kurum sadece özkaynak açığını kapatacak kadar değil, portföyümdeki tüm hisseleri taban fiyattan satmışsa sorumluluğu nedir?

Aracı kurumun kredi riskini ve teminat açığını kapatacak miktarın çok üzerinde hisseyi taban fiyattan satarak yatırımcının tüm portföyünü eritmesi, Türk Medeni Kanunu m. 2 dürüstlük kuralına, ölçülülük ilkesine ve vekilin özen borcuna açıkça aykırıdır. Haksız satılan fazla payların gerçek değeri ile taban satış fiyatı arasındaki fark Asliye Ticaret Mahkemesinde talep edilebilir.

▶ Aracı kurum bir hisseyi aniden özkaynak teminat listesinden çıkarıp (0 katsayıya düşürüp) sabah seansında hisselerimi satabilir mi?

Hayır. VBTS tedbirleri veya kurum içi risk politikası değişiklikleri nedeniyle bir hissenin teminat katsayısı düşürülse dahi, güven kuramı gereği yatırımcıya nakit tamamlaması veya pozisyonunu kendi iradesiyle kapatması için makul ihbar süresi tanınması şarttır; ani ve bildirimsiz tasfiyeler hukuki sorumluluk doğurur.

▶ Haksız kredili satış veya sistem kesintisi yaşayan yatırımcı dava hakkını kaybetmemek için ilk olarak ne yapmalıdır?

Olay sonrasında aracı kurumun mobil ekrandan gönderdiği 'mutabakatname / ibra' bildirimleri kesinlikle onaylanmamalıdır. Sunucu loglarının, IP erişim denemelerinin ve emir zaman damgalarının (timestamp) karartılmaması için vakit kaybetmeden hukuki ihtirazi kayıt süreci işletilmeli ve uzman bilişim/sermaye piyasası avukatı aracılığıyla delil tespiti yapılmalıdır.