Mirasta Saklı Pay ve Tenkis Hesaplama
TMK m. 506 ve 1.4.1974 tarihli Yargıtay İBK uyarınca; mirastan mal kaçırma (Muris Muvazaası) ve bağış/vasiyetname işlemlerinde ihlal edilen saklı payınızı ve tapu iptal alacağınızı hesaplayın.
1. Mirasta Saklı Pay ve Tenkis Hesaplama Aracı Nasıl Kullanılır?
Mirasbırakanın (murisin) sağlığında bir çocuğuna, ikinci eşine veya üçüncü bir kişiye malvarlığını devretmesi halinde, diğer mirasçıların ne kadarlık bir hak kaybına uğradığını hesaplayan bu araç şu şekilde kullanılır:
- Mirasçılık Sıfatı ve Kardeş Sayısı: Mirasbırakan vefat ettiğinde sağ kalan eşin bulunup bulunmadığını ve toplam çocuk sayısını girin. Algoritma yasal miras payı kesrinizi otomatik hesaplar.
- Kalan Tereke ve Kaçırılan Mal Değeri: Mirasbırakanın üzerinde kalan (kaçırılmayan) net malvarlığı ile tapuda devredilen/bağışlanan malın bugünkü güncel piyasa değerini girin.
- Tapudaki Devir Şekli: Eğer mirasbırakan gerçekte bağışladığı taşınmazı tapuda "satış" gibi göstermişse Muris Muvazaası seçeneğini; açıkça bağış yapmışsa veya vasiyetname bırakmışsa Tenkis seçeneğini işaretleyin.
2. TMK m. 506 Kapsamında Güncel Saklı Pay Oranları Nelerdir?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 506 uyarınca mirasbırakanın üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği Saklı Pay (Mahfuz Hisse) oranları şunlardır:
- Altsoy (Çocuklar ve Torunlar) İçin: Yasal miras payının yarısı (1/2) saklı paydır.
- Sağ Kalan Eş İçin: Altsoy (çocuklar) veya anne-baba zümresi ile birlikte mirasçı olması halinde yasal miras payının tamamı (4/4); tek başına veya 3. zümre ile mirasçı olması halinde yasal miras payının üçte üçü (3/4) saklı paydır.
- Anne ve Baba İçin: Her birinin yasal miras payının dörtte biri (1/4) saklı paydır. (Kardeşlerin saklı payı kanun değişikliği ile kaldırılmıştır).
3. Muris Muvazaası (Tapu İptal) ile Tenkis Davası Arasındaki Fark
Uygulamada en kritik stratejik ayrım şudur: Mirasbırakan taşınmazını tapuda "satış" veya "ölünceye kadar bakma sözleşmesi" olarak devretmişse, 1.4.1974 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca görünürdeki satış muvazaa nedeniyle, gizli bağış ise şekil noksanlığı nedeniyle geçersizdir. Bu durumda Muris Muvazaasına dayalı Tapu İptal ve Tescil Davası açılarak sadece saklı pay değil, tam yasal miras payı oranında tapunun iptali sağlanır.
4. Tenkis ve Tapu İptal Davalarında Zamanaşımı / Hak Düşürücü Süreler
Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davaları hiçbir zamanaşımı veya hak düşürücü süreye tabi değildir; mirasbırakanın vefatından yıllar sonra dahi açılabilir. Buna karşılık Tenkis Davası, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak 1 yıl ve her halde mirasın açılmasından (ölümden) itibaren 10 yıllık hak düşürücü süreye tabidir.
Miras ve Aile Hukuku Departmanı
Muris muvazaası nedeniyle tapu iptal ve tescil davaları, tenkis davaları ve taşınmazların 3. kişilere satışını önleyen ihtiyati tedbir talepleri için Ankara Av. Ali Alper Can Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu Hesaplama Aracını Sitenize Ekleyin
Aşağıdaki kodu kopyalayarak hukuk veya gayrimenkul sitenize ekleyebilirsiniz.
Mirasta Saklı Pay ve Tenkis — Yasal Dayanak, Mevzuat Çerçevesi ve Uygulama Esasları
Mirasta Saklı Pay ve Tenkis işlemlerinde hak kaybına uğranılmaması için 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK m. 495-571) içerisinde düzenlenen zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere titizlikle riayet edilmesi gerekir. Uygulamada görevli ve yetkili mahkemenin tespiti, zorunlu dava şartı arabuluculuk süreçlerinin tamamlanması, noter ihtarnameleri ile temerrüt tarihinin belirlenmesi ve resmi kurum kayıtlarının celbi davanın esası açısından belirleyici rol oynamaktadır.
Yüksek yargı denetiminde Yargıtay 1. ve 2. Hukuk Dairesi ile YHGK muris muvazaası ve tenkis içtihatları doğrultusunda; tarafların kusur oranları, aktüerya ve bilirkişi hesaplama kriterleri, ticari avans veya yasal temerrüt faizi başlangıç tarihleri ile HMK m. 293 (CMK m. 67) uzman mütalaası raporları somut deliller ışığında incelenmektedir. Ankara merkezli büromuzda çekişmeli ve anlaşmalı boşanma, mal rejiminin tasfiyesi (katılma alacağı), ziynet eşyası alacağı, şirket hissesi ve kripto varlık tespiti, velayet, nafaka uyarlama, muris muvazaası (tapu iptal) ve tenkis davalarında teknik ve hukuki savunma yürütüyoruz.
İlgili Aile ve Miras Hukuku İncelemeleri ve Rehberler
- Mirasçılıktan Çıkarma Şartları, Saklı Pay İhlalleri ve Tenkis Davası
- Boşanma Davasında WhatsApp ve Ses Kaydı Delili
- İngiltere Boşanma Kararının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi
- Aile Konutu Şerhi ve Eşten Habersiz Ev Satışının İptali
- Boşanmada Mal Paylaşımı ve Katılma Alacağı (TMK m. 202-241) Simülatörü
- Yoksulluk, İştirak ve Tedbir Nafakası Uyarlama Hesaplama Simülatörü
Hukuki Danışmanlık ve Dosya İncelemesi (Ankara / Türkiye / KKTC)
Uyuşmazlığınızın yürürlükteki mevzuat, emsal Yargıtay/Danıştay içtihatları ve teknik deliller ışığında değerlendirilmesi için Çankaya / Sıhhiye (Ankara) merkezli büromuzla iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
▶ 2026 mirasta saklı pay oranları kimler için ne kadardır?
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK m. 506) uyarınca mirasta saklı pay oranları; altsoy (çocuklar ve torunlar) için yasal miras payının yarısı (1/2), anne ve babanın her biri için dörtte biri (1/4), sağ kalan eş için ise 1. veya 2. zümreyle mirasçıysa yasal payının tamamı (4/4), tek başına veya 3. zümreyle mirasçıysa dörtte üçüdür (3/4).
▶ Mirasta kardeşlerin saklı payı var mıdır?
558 sayılı Kanun ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 506'da yapılan değişiklikle kardeşlerin mirasta saklı pay hakkı tamamen kaldırılmıştır; mirasbırakan vasiyetname düzenleyerek kardeşlerinin yasal miras payının tamamı üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.
▶ Tenkis davası açma süresi (hak düşürücü süre) ne kadardır?
TMK m. 571 uyarınca tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması (ölüm) tarihinin üzerinden 10 yıl geçmekle düşer.
▶ Mirasbırakanın sağlığında yaptığı bağışlar tenkis hesabına katılır mı?
TMK m. 565 uyarınca mirasbırakanın ölümünden önceki 1 yıl içinde yaptığı bağışlamalar ile saklı pay kurallarını etkisiz kılmak amacıyla yaptığı tüm sağlararası karşılıksız kazandırmalar net terekeye eklenerek tenkise tabi tutulur.
▶ Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) ile tenkis davası birlikte açılabilir mi?
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi yerleşik içtihatlarına göre tapuda satış gösterilen bağış işlemlerinde öncelikle zamanaşımına tabi olmayan muris muvazaası nedeniyle tapu iptal ve tescil, mümkün olmazsa terditli (kademeli) olarak tenkis talep edilebilir.