İletişim Formu
Pars Hukuk
Uluslararası Aile Hukuku

İngiltere Mahkemelerince Verilen Boşanma Kararlarının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi

Sayfa İçindekiler

Yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının ve çifte vatandaşlık statüsünü haiz kişilerin sıklıkla karşılaştığı en temel hukuki yanılgı; yabancı ülke (Örn: Birleşik Krallık) mahkemelerince verilen kesinleşmiş boşanma ilamlarının Türkiye Cumhuriyeti nüfus sicillerinde kendiliğinden hukuki sonuç doğuracağı inancıdır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) hükümleri amirince; yabancı mahkemelerden alınan aile hukukuna ilişkin ilamların Türk hukuku nezdinde geçerlilik kazanabilmesi ve nüfus kütüklerine işlenebilmesi için "Tanıma ve Tenfiz" davası ikame edilmesi yahut yasal şartları mevcutsa idari tescil yollarının işletilmesi yasal bir zorunluluktur. Aksi takdirde taraflar, İngiltere'de hukuken boşanmış (bekar) statüsünde olmalarına rağmen, Türkiye'de evli görünmeye devam edeceklerdir.

Tanıma (Recognition) ve Tenfiz (Enforcement) Arasındaki Hukuki Ayrım

Kamuoyunda sıklıkla eş anlamlı olarak kullanılan bu iki kavram, doğurdukları hukuki sonuçlar itibarıyla birbirinden kati surette ayrılmaktadır:

  • Tanıma Davası (Recognition): Yabancı mahkeme ilamının kesin hüküm ve kesin delil etkisinin Türk hukukuna taşınması işlemidir. İngiliz mahkemesi kararının salt "boşanma" (evlilik birliğinin tesisi) kısmının nüfus sicillerine işlenmesi hedefleniyorsa ikame edilir. İcrai (zorlayıcı) bir niteliği yoktur.
  • Tenfiz Davası (Enforcement): Yabancı mahkeme kararında yer alan icrai vasıftaki hükümlerin (Örn: İştirak/Yoksulluk Nafakası, Maddi/Manevi Tazminat, Velayet veya Mal Paylaşımı alacakları) Türkiye'de cebri icra (haciz vb.) yoluyla uygulanabilmesi için açılması zaruri olan davadır.

Dava Şartı Olmaksızın İdari Yoldan Tescil (Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A)

Yakın geçmişte mevzuatımıza dercedilen 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A düzenlemesiyle, yargı yoluna (mahkemeye) başvurmaksızın boşanma kararlarının nüfus müdürlükleri veya başkonsolosluklar nezdinde idari yoldan tescil edilmesi imkânı getirilmiştir.

Ancak bu usulün işletilebilmesi için son derece katı şartlar mevcuttur: Boşanan her iki tarafın (veya özel yetkili vekillerinin) birlikte (müştereken) ve aynı anda yetkili mercie başvurması zorunludur. Yabancı uyruklu eşin işbirliğine yanaşmaması, taraflardan birinin vekaletname vermekten imtina etmesi veya adrese ulaşılamaması hallerinde idari yol kapanır ve Aile Mahkemelerinde Tanıma/Tenfiz davası açılması yasal bir zorunluluk halini alır.

  • İngiliz Mahkeme İlamlarında Aranan Usuli Şartlar: Türkiye'deki yargılama veya idari tescil safhasının usulden reddedilmemesi adına, İngiliz makamlarından alınan kararın şu usuli şartları haiz olması elzemdir:
    1. Decree Absolute: Sunulan kararın ara karar niteliğindeki "Decree Nisi" değil, davanın esastan sonuçlandığını gösteren kesinleşmiş nihai karar (Decree Absolute) olması şarttır.
    2. Apostil Şerhi: 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca, belgenin resmi geçerliliğini tevsik eden "Apostille" tasdikinin İngiliz makamlarınca (FCO) evraka dercedilmesi gerekmektedir.
    3. Yeminli Tercüme ve Tasdik: İlgili belgelerin Türkiye'de yeminli tercümanlarca Türkçeye çevrilmesi ve noter/konsolosluk onayından geçmesi zorunludur.

Türkiye'ye Seyahat Etmeksizin Sürecin Vekaletname ile Yürütülmesi

İngiltere'de mukim (yerleşik) vatandaşlarımızın, tanıma ve tenfiz yargılamaları için bizzat Türkiye'ye seyahat etme, mesleki veya şahsi yaşantılarını kesintiye uğratma mecburiyetleri bulunmamaktadır. Türkiye'de mukim, uluslararası aile hukuku alanında uzman bir avukata, T.C. Londra/Edinburg Başkonsoloslukları vasıtasıyla yahut İngiliz Noterliklerinden (Apostil şerhli) çıkarılacak "Boşanmanın Tanınması ve Tenfizi Konusunda Özel Yetkili Vekaletname" tevdi edilmesiyle tüm idari ve yargısal süreç vekaleten ve noksansız olarak yürütülebilmektedir.

Çifte Statü: Miras Hukuku İhtilafları ve Yeniden Evlenme Engelleri

İngiltere'de kesinleşen boşanma ilamının Türk hukuk sistemine entegre edilmemesi, tarafları hukuken izahı ve telafisi güç "Çifte Statü" krizine sürüklemektedir. Nüfus sicillerinde halen evli görünmenin doğurduğu en ağır riskler; taraflardan birinin vefatı halinde fiilen boşandığı eşinin yasal mirasçı sıfatını (saklı pay dahil) muhafaza etmesi ve tarafların Türkiye'de yeniden evlenmek istediklerinde "Mevcut Evlilik Engeli" ile karşılaşmalarıdır.

Ankara merkezli Pars Hukuk Bürosu olarak, Uluslararası Özel Hukuk ve Aile Hukuku alanındaki yetkin pratiğimizle; yurtdışında ikamet eden vatandaşlarımızın yabancı mahkemelerden (özellikle Birleşik Krallık) aldıkları boşanma, velayet ve nafaka kararlarının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi süreçlerini titizlikle yürütmekteyiz. Konsolosluk randevu prosedürlerinden idari tescile, çekişmeli/çekişmesiz Aile Mahkemesi yargılamalarından nüfus kütüklerinin tashihine kadar tüm işlemleri vekaleten ve süratle neticelendiriyoruz. Hukuki statünüzdeki belirsizliği gidermek ve mülkiyet/miras haklarınızı güvence altına almak için iletişim sayfamızdan yetkin ekibimize ulaşabilirsiniz.

 
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME: Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir hukuki mütalaa veya avukatlık tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Her tanıma ve tenfiz dosyası; MÖHUK hükümleri, taraf tebligatlarının uluslararası hukuka uygunluğu ve yabancı ilamın kesinleşme şerhleri muhteviyatında münhasıran değerlendirilmelidir.