- Anasayfa
- Yayınlar
- Aile ve Miras Hukuku
- Boşanma Davalarında Gizlenen Kripto Varlıkların ve ...
Yüksek malvarlığına sahip eşler arasındaki boşanma ve mal rejiminin tasfiyesi davalarında, servetin konvansiyonel bankacılık sistemlerinden kaçırılarak kripto ekosistemine (Bitcoin, USDT, vb.) aktarılması günümüzün en büyük hukuki krizlerinden biridir. Sanılanın aksine, blockchain altyapısındaki işlemler "gizli" veya "ulaşılamaz" değildir. Kriptografik işlemlerin adli bilişim (digital forensics) standartlarıyla analiz edilmesi ve doğru hukuki stratejiyle mahkemeye sunulması halinde, gizlenen trilyonluk varlıkların tespiti ve mal paylaşımına dahil edilmesi mümkündür.
Türk Medeni Kanunu m. 219 uyarınca, eşlerin evlilik birliği içerisinde karşılığını vererek elde ettikleri malvarlığı değerleri "edinilmiş mal" statüsündedir. Yargıtay'ın güncel yaklaşımları ışığında, kripto paralar hukuken "gayrimaddi varlık" veya "dijital emtia" olarak kabul edilmekte olup, evlilik birliği içinde elde edilen kripto varlıklar şüphesiz mal rejiminin tasfiyesine ve yarı yarıya paylaşıma tabidir. Sorun hukuki nitelendirmede değil, bu varlıkların tespit edilip mahkeme dosyasına sunulmasındaki teknik zorluktadır.
Mal kaçırma eylemleri genellikle yerel borsalardan (BtcTurk, Paribu) alınan varlıkların, merkeziyetsiz uluslararası borsalara veya tamamen internetten yalıtılmış "Soğuk Cüzdanlara" (Ledger, Trezor) aktarılmasıyla gerçekleşir. Hukuki süreçte, eşin bilgisayarında, telefonunda veya banka hesap hareketlerinde tespit edilecek ufak bir "seed phrase" (kurtarma kelimesi) veya borsa transfer dekontu, devasa bir soğuk cüzdanın varlığını ispatlamak için yeterli hukuki başlangıç (karine) teşkil eder.
Kripto varlık davalarında klasik avukatlık refleksleri (salt mahkemeden müzekkere talep etmek) yetersiz kalır. Sürecin, teknik delil analiziyle desteklenmesi elzemdir. Bu noktada yürütülen adli bilişim incelemeleri şunları kapsar:
Merkezi Türkiye'de bulunmayan global borsalara yazılan standart Türk mahkemesi müzekkereleri genellikle cevapsız kalır veya reddedilir. Bu aşamada, MASAK raporlarının dosyaya kazandırılması, uluslararası adli yardımlaşma (İstinabe) kurallarının işletilmesi ve doğrudan borsaların global hukuk departmanlarına yönelik İngilizce regülatif taleplerin oluşturulması gerekmektedir. Eşin bu borsalardaki KYC (Müşterini Tanı) kayıtları, malvarlığının büyüklüğünü kesin olarak ispatlar.
Kripto varlıkların anlık olarak transfer edilebilme ve saniyeler içinde cüzdan değiştirebilme riski bulunduğundan, mal rejiminin tasfiyesi davası açılmadan hemen önce veya dava ile eş zamanlı olarak "İhtiyati Tedbir" kararı alınması kritik önem taşır. Ancak tedbirin uygulanabilmesi için hedef cüzdan adreslerinin veya borsa hesap numaralarının teknik olarak tespit edilmiş olması gerekir. Hukuki ve teknik disiplinlerin eşzamanlı çalışmadığı dosyalarda telafisi imkansız hak kayıpları yaşanmaktadır.
16 yıllık mesleki tecrübesiyle Ceza Hukuku, Bilişim Suçları, Ticaret ve Aile Hukuku uyuşmazlıklarında stratejik müşavirlik sunan kurucu avukattır. Dava süreçlerinde "Önleyici Hukuk" ve teknik delil analizi prensiplerini merkeze alarak müvekkillerine şeffaf, güvenilir ve sonuç odaklı hukuki koruma sağlar.
Evet, talep edebilirsiniz. Aile Mahkemesinden kripto borsalarına müzekkere yazılması talep edilebilir ve eşin banka hesaplarındaki transfer iz düşümleri (EFT/Havale logları) üzerinden blockchain hareketleri Adli Bilişim uzmanlarınca incelenerek, gizlenen kripto varlıklar mal rejiminin tasfiyesi (katılma alacağı) davasına dahil edilebilir.