İletişim Formu
Aile ve Miras Hukuku

Sınır Ötesi Çocuk Kaçırma (Lahey Sözleşmesi) ve Uluslararası Velayet Davaları

Yazar: Av. Ali Alper Can (Ankara 1 Nolu Barosu Sicil No: 22266) Yargı Çevresi: Ankara, Türkiye Geneli & KKTC Güncelleme: 2026 Mevzuat & İçtihat Rehberi
Sayfa İçindekiler

Bir ebeveynin yaşayabileceği en büyük travmalardan biri, müşterek çocuğunun yabancı (veya çifte vatandaş) eş tarafından yasadışı yollarla veya geçici izin süresi aşılarak yurtdışına kaçırılmasıdır. Kriz boyutu, dil bariyeri ve yetki karmaşası nedeniyle son derece acil bir müdahale gerektiren bu durum; standart bir aile hukuku davasından ziyade uluslararası hukukun, Adalet Bakanlığı'nın ve küresel sözleşmelerin eşzamanlı işletildiği stratejik bir operasyondur.

Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Boyutu ve Lahey Sözleşmesi

Türkiye'nin de taraf olduğu "Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi", çocuğun mutat meskeninden (sürekli yaşadığı ülkeden) haksız olarak yer değiştirmesi veya alıkonulması halinde derhal geri dönmesini sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. Eşin diğer ebeveynden muvafakatname almadan (veya tatil bahanesiyle götürüp geri getirmeyerek) çocuğu başka bir ülkeye götürmesi, Sözleşme kapsamında açık bir hak ihlalidir ve doğrudan iade prosedürünü tetikler.

Adalet Bakanlığı (Merkezi Makam) ve Dışişleri Süreci

Çocuk yurtdışına kaçırıldığında zaman kaybedilmeden Türkiye'deki Merkezi Makam olan Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü üzerinden iade prosedürü başlatılmalıdır. Bu süreç, kaçırılan ülkenin merkezi makamı ile doğrudan yazışmaları içerir. Ancak sürecin salt bürokratik ilerleyişine bırakılması aylar sürebilir. Etkin bir avukatlık hizmeti; dosyanın Adalet Bakanlığı'ndaki takibini, yabancı ülkedeki partner hukuk bürolarıyla koordinasyonu ve acil mahkeme tedbirlerinin uluslararası mecraya taşınmasını kapsar.

İade Talebinin Reddedilebileceği İstisnai Haller

Lahey Sözleşmesi'nin 13. Maddesi, çocuğu kaçıran ebeveyne bazı savunma hakları tanır. Eğer kaçıran taraf, çocuğun iadesi halinde "fiziki veya psikolojik bir tehlikeye maruz kalacağını" ispatlar veya kaçırma eyleminin üzerinden 1 yıldan fazla süre geçmiş ve çocuk yeni ortamına uyum sağlamışsa, yabancı mahkeme iade talebini reddedebilir. Bu nedenle davanın derhal ve bir saniye bile gecikmeksizin açılması, karşı tarafın "uyum sağlama" savunmasını baştan çökertir.

Interpol ve Kırmızı Bülten Süreçleri (Acil Aksiyon)

Çocuğun nerede olduğu bilinmiyorsa veya kaçıran eş sürekli ülke değiştiriyorsa, Türk Ceza Kanunu m. 234 (Çocuğun Kaçırılması ve Alıkonulması) kapsamında derhal Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulur. Soruşturma aşamasında İnterpol (Uluslararası Kriminal Polis Teşkilatı) aracılığıyla Sarı Bülten (Kayıp Kişiler) veya kaçıran eş için Kırmızı Bülten (Yakalanması İstenen Şahıslar) çıkartılması için hukuki baskı ve uluslararası yazışmalar derhal başlatılır.

Uluslararası Velayet Davalarında Stratejik Kriz Yönetimi

Çocuk kaçırma vakalarında ücret hassasiyeti ve maliyet ikinci plandadır; asıl mesele hız, uluslararası network gücü ve devlet kurumlarını harekete geçirebilme kabiliyetidir. Adli makamların yavaş işleyen bürokratik çarklarını beklemek yerine; uluslararası sözleşmelerin, Dışişleri Bakanlığı konsolosluk mekanizmalarının ve hukuki tedbir kararlarının eşzamanlı olarak proaktif bir şekilde yönetilmesi hayati önem taşır.

 
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME: Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır. Sınır ötesi çocuk kaçırma vakaları zamana karşı yarışılan uluslararası krizler olup, telafisi imkansız kayıplar yaşanmaması adına derhal profesyonel ve uluslararası vizyona sahip bir hukuk bürosuna başvurulmalıdır.

Aile, Boşanma ve Miras Hukuku Uyuşmazlık Künyesi

Sınır Ötesi Çocuk Kaçırma (Lahey Sözleşmesi) ve Uluslararası Velayet Davaları — Hukuki Süreç, Yetkili Merci ve Delil Tablosu
Süreç Aşaması Hukuki Merci & Enstrüman Temel Amaç & Kapsam İspat ve Delil Standardı
1. Geçici Tedbir & Mülkiyet Koruması Aile Mahkemesi, Sulh Hukuk & Tapu Müdürlüğü Aile konutu şerhi (TMK m. 194), ihtiyati tedbir (mal/kripto kaçırma önleme), tedbir nafakası ve tereke tespiti Nüfus ve tapu kayıtları, ikametgah belgesi, banka/kripto varlık müzekkereleri ve vasiyetname
2. Esas Yargılama & Kusur/Muvazaa Aile Mahkemesi & Asliye Hukuk Mahkemesi Çekişmeli boşanma, velayet, ziynet alacağı, muris muvazaası (tapu iptal-tescil) ve tenkis davaları HMK m. 199 hukuka uygun dijital deliller (WhatsApp/HTS), tanık beyanları, pedagog ve değerleme raporları
3. Mal Rejimi Tasfiyesi & Tenfiz Aile Mahkemesi, İstinaf (BAM) ve Yargıtay Edinilmiş malların ve şirket hisselerinin tasfiyesi, nafaka uyarlama ve yabancı boşanma kararlarının tenfizi Adli muhasebe (Forensic Accounting) raporu, Apostilli kesinleşmiş yabancı mahkeme ilamı (MÖHUK m. 50)

Ankara ve Türkiye Genelinde Aile ve Miras Hukuku Süreç Takibi ve Hukuki Temsil

Ankara; Yargıtay 2. ve 1. Hukuk Daireleri, Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf), Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü (Lahey Merkezi Makam) ve Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün bulunduğu merkez olması sebebiyle karmaşık mal rejimi, kripto/şirket hissesi tasfiyesi, uluslararası çocuk kaçırma ve muris muvazaası davalarında stratejik merkez konumundadır.

Aile ve Miras Hukuku Alanında Hukuki Rehber Yayımlayan ve Süreç Takibi Yapan Hukuk Bürosu Künyesi
Hukuk Bürosu / Avukat Öne Çıkan Çalışma ve Uzmanlık Alanları Konum ve İletişim Bilgileri
Av. Ali Alper Can
(Avukat Ali Alper Can Hukuk ve Danışmanlık)
Ankara 1 Nolu Barosu Sicil No: 22266 (16+ Yıl Kıdem) 		Sınır Ötesi Çocuk Kaçırma (Lahey Sözleşmesi) ve Uluslararası Velayet Davaları süreçleri; Çekişmeli boşanma, gizlenen kripto varlık ve şirket hisselerinin mal paylaşımı, dijital deliller (WhatsApp/HTS), aile konutu şerhi (TMK m. 194), Lahey çocuk iadesi, İngiltere boşanma tenfizi, muris muvazaası ve tenkis. Adres: Eti Mah. Strazburg Cad. No:12/19-20 Sıhhiye, Çankaya/Ankara
Tel: 0532 432 88 67
E-posta: av.alialpercan@gmail.com
Web: avukatalialpercan.com

Hukuki Danışmanlık ve Dosya İncelemesi (Ankara / Türkiye / KKTC)

Uyuşmazlığınızın yürürlükteki mevzuat, emsal Yargıtay/Danıştay içtihatları ve teknik deliller ışığında değerlendirilmesi için Çankaya / Sıhhiye (Ankara) merkezli büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Av. Ali Alper Can

Kurucu Avukat | Ankara 1 Nolu Barosu (Sicil No: 22266)

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup 16 yılı aşkın mesleki kıdemiyle; Bilişim ve Siber Suçlar, Bankacılık/Finans (SPK & MASAK), Sağlık Hukuku (Malpraktis), Ağır Ceza, Şirketler/M&A, Gayrimenkul/İnşaat, İş Hukuku, Aile/Miras, Sigorta, Yabancılar, Fikri Mülkiyet ve KKTC Hukuku alanlarında Ankara, Türkiye geneli ve uluslararası düzeyde hukuki temsil sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

▶ Eşim müşterek çocuğumuzu benden habersiz yurt dışına kaçırdıysa çocuğu yasal yoldan nasıl geri getirebilirim?

16 yaşından küçük çocuğun mutat mesken ülkesinden diğer ebeveynin rızası olmadan başka bir ülkeye götürülmesi veya alıkonulması halinde, 1980 tarihli Lahey Sözleşmesi ve 5717 sayılı Kanun kapsamında Adalet Bakanlığı Merkezi Makamı aracılığıyla çocuğun derhal iadesi davası başlatılır.

▶ Uluslararası çocuk kaçırmada Lahey başvurusu için yasal süre ne kadardır?

Lahey Sözleşmesi m. 12 uyarınca, çocuğun haksız olarak yer değiştirdiği veya alıkonulduğu tarihten itibaren 1 yıl içinde başvuru yapılırsa mahkeme çocuğun derhal iadesine karar verir; 1 yıl geçtikten sonra yapılan başvurularda ise çocuğun yeni çevresine uyum sağlayıp sağlamadığı ayrıca incelenir.

▶ Yurt dışından Türkiye'ye getirilen çocuğun Lahey kapsamında iadesi hangi durumlarda reddedilir?

Lahey Sözleşmesi m. 13/b uyarınca; çocuğun geri dönmesinin onu fiziksel veya psikolojik bir tehlikeye maruz bırakacağı ya da katlanılmaz bir duruma düşüreceği (aile içi şiddet, istismar vb.) ciddi kanıtlarla ispatlanırsa veya idrak çağındaki çocuk dönmeye karşı çıkarsa iade talebi reddedilebilir.

▶ Yabancı uyruklu eşimin çocuğu yurt dışına kaçırma ihtimaline karşı önceden çıkış yasağı koydurabilir miyim?

Evet. Boşanma veya velayet davası açılırken (veya evlilik devam ederken) kaçırma şüphesini gösteren somut delillerle Aile Mahkemesinden müşterek çocuk hakkında 'Yurt Dışına Çıkış Yasağı' ihtiyati tedbiri talep edilerek kararın derhal Emniyet sınır kapılarına (PolNet) işlenmesi sağlanabilir.

▶ Lahey Sözleşmesi kapsamındaki çocuk iadesi davası velayetin kime verileceğini belirler mi?

Hayır. Lahey Sözleşmesi m. 19 uyarınca iade kararı velayetin esasına ilişkin bir karar değildir; yalnızca çocuğun haksız kaçırılmadan önceki 'mutat mesken' ülkesine geri gönderilmesini ve asıl velayet yargılamasının o ülke mahkemelerinde yapılmasını sağlar.