- Anasayfa
- Yayınlar
- Aile ve Miras Hukuku
- Boşanma Davalarında "Dijital" Dönem
Gelişen bilişim teknolojileri ve sosyal ağların insan hayatının ayrılmaz bir parçası haline gelmesi, Aile Hukuku pratiklerini ve boşanma davalarının ispat mimarisini kökünden değiştirmiştir. Artık sadakatsizlik, haysiyetsiz hayat sürme, güven sarsıcı davranış veya ekonomik şiddet gibi boşanma sebepleri; yalnızca tanık beyanlarıyla değil, doğrudan dijital ayak izleri, sosyal medya verileri, e-postalar ve finansal teknoloji (Kripto/Banka) loglarıyla ispatlanmaktadır.
Bununla birlikte, dijital verilerin boşanma dosyasına "delil" olarak sunulabilmesi için Anayasal "Özel Hayatın Gizliliği" ilkesini ihlal etmemesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) normlarına uygun şekilde elde edilmiş olması şarttır. Bu makalede, dijital çağda boşanma davalarının delil yapısı ve adli bilişim (forensics) incelemelerinin rolü değerlendirilmiştir.
Modern boşanma (çekişmeli) davalarında kusur tespiti yapılırken mahkemeler, fiziki deliller kadar elektronik verilere de itibar etmektedir. Bireylerin internet ortamında bıraktıkları arama geçmişleri, e-ticaret sitelerindeki harcama alışkanlıkları (örneğin; eşi dışında birine alınan uçak biletleri veya hediyeler), otel rezervasyon platformu kayıtları ve hatta akıllı cihazların (Smart Watch/GPS) konum verileri, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına neden olan olayların ispatında başat rol oynamaktadır.
Zina veya sadakatsizlik (güven sarsıcı davranış) iddialarında, eşlerin umuma açık (herkese görünür) şekilde yaptığı Facebook, Instagram, X (Twitter), TikTok paylaşımları hukuka uygun delil kabul edilir. Ortak kullanılan bilgisayarlarda veya tabletlerde (şifre kırma eylemi olmaksızın) açık unutulan sekmelerdeki yazışmaların ekran görüntüsünün (screenshot) alınması, Yargıtay tarafından "aile içi ortak kullanım alanı" doktrini çerçevesinde bazı durumlarda hukuka uygun kabul edilebilmektedir.
Boşanma davalarının en zorlu aşaması olan "Mal Rejiminin Tasfiyesi (Katılma Alacağı)" sürecinde eşler, malvarlıklarını bölüşmemek için geleneksel bankacılık sistemi dışına çıkarak paralarını Kripto Varlık Borsalarına (Binance, BTC vb.) veya soğuk cüzdanlara aktarmaktadır (Ekonomik Şiddet / Mal Kaçırma).
Bu gibi durumlarda uzman bilişim avukatları aracılığıyla; Aile Mahkemelerinden kripto para borsalarına müzekkere (resmi yazı) yazılması talep edilebilir, MASAK raporları incelenebilir ve eşin dijital bankacılık EFT/Havale iz düşümleri üzerinden blockchain transferleri "Adli Bilişim (Forensics)" uzmanlarınca takip edilerek kaçırılan malvarlıkları dava değerine eklenebilir.
16 yıllık mesleki tecrübesiyle Ceza Hukuku, Bilişim Suçları, Ticaret ve Aile Hukuku uyuşmazlıklarında stratejik müşavirlik sunan kurucu avukattır. Dava süreçlerinde "Önleyici Hukuk" ve teknik delil analizi prensiplerini merkeze alarak müvekkillerine şeffaf, güvenilir ve sonuç odaklı hukuki koruma sağlar.
Evet, HMK madde 199 uyarınca elektronik ortamdaki veriler belge niteliğinde delildir. Ancak Yargıtay kararlarına göre, bu delillerin mutlaka hukuka uygun yollardan elde edilmiş olması gerekir (örneğin tarafların bizzat birbirine gönderdiği mesajlar veya herkese açık paylaşımlar). Eşin telefonuna gizlice yüklenen casus yazılımlarla elde edilen veriler mahkemede yasal delil olarak kullanılamaz.