İletişim Formu
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

C-Level Yöneticilerde Döviz Bazlı Performans Primi ve Hedef Gerçekleşme İhtilafları

Yazar: Av. Ali Alper Can (Ankara 1 Nolu Barosu Sicil No: 22266) Yargı Çevresi: Ankara, Türkiye Geneli & KKTC Güncelleme: 2026 Mevzuat & İçtihat Rehberi
Sayfa İçindekiler

Ankara merkezli uluslararası savunma sanayii, enerji, inşaat ve teknoloji holdinglerini yöneten üst düzey profesyonellerin (CEO, CFO, Genel Müdür) maaş paketleri sadece sabit bir ücretten ibaret değildir. Asıl kazanç, yıl sonu ciro veya kârlılık hedeflerine (KPI) endekslenmiş devasa Döviz Bazlı Performans Primleri (Bonus) üzerinden şekillenir. Ne var ki şirket, yöneticinin emeği sayesinde hedefi vurup milyonlarca Euro kâr ettiğinde, yönetim kurulu genellikle bilançolarla oynayarak veya son dakika fesihleriyle yüz binlerce Euro'luk bu primleri ödemekten kaçınır. C-Level yöneticinin bu krizde hakkını alması, sıradan bir işçilik davası değil; ağır bir "Finansal Denetim ve Ticaret Hukuku" operasyonudur.

Üst Düzey Yönetici Sözleşmelerinde Prim ve Bonus Şartının Hukuki Niteliği

İş Kanunu bağlamında prim; yöneticinin bilgi, tecrübe ve liderlik vasıflarıyla şirkete sağladığı katma değerin sözleşmesel bir karşılığıdır ve "ücretin eki" niteliğindedir. İş sözleşmesinde hedefler (örneğin EBITDA'nın %15 artması durumunda 200.000 USD prim verileceği) şarta bağlanmışsa, bu prim "ihtiyari (işverenin keyfine kalmış)" bir ödeme olmaktan çıkar ve kesin bir Kazanılmış Hak (Müktesep Hak) haline gelir. Şirketin "Yönetim kurulu kararı alınmadı" veya "Bu yıl takdir yetkimizi kullanmadık" şeklindeki savunmaları mahkemeler nezdinde tamamen geçersizdir.

Hedef (KPI) Manipülasyonu ve Bilançoların Hukuka Aykırı Karartılması

Kâr payı veya prim ödememek için şirketlerin başvurduğu en yaygın hile, yıl sonu bilançolarını (EBITDA veya Net Kârı) fiktif (suni) giderlerle, grup içi şirketlere yapılan aktarımlarla veya yüksek amortisman kayıtlarıyla düşük göstermektir. Yönetici, fiilen şirketi hedefe ulaştırmış olsa da kağıt üzerinde "Hedef Tutturulamadı" denilerek prim hakkı gasp edilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre; prim hakkının doğmasını engellemek amacıyla bilançonun kötü niyetle değiştirilmesi (TBK m. 175 şartın gerçekleşmiş sayılması ilkesi), işverenin ağır kusurudur ve primin aynen ödenmesini gerektirir.

Adli Muhasebe (Forensic Accounting) ile Gerçek Kârın İspatı

  • Bir C-Level prim davasını kazanmanın tek yolu, mahkemeye "Finansal bir Dedektiflik (Forensic Accounting)" raporu sunmaktır. Av. Ali Alper Can Hukuk Bürosu; Yeminli Mali Müşavirler ve Bağımsız Denetçiler aracılığıyla şirketin ticari defterleri, vergi kayıtları, ERP yazılım logları ve grup şirketler arası (Transfer Pricing) faturalaşmaları üzerinde derinlemesine inceleme yaptırır. Mahkemeden alınacak ticari defter inceleme ara kararıyla, gizlenen kârlılık bilimsel olarak ortaya çıkartılır.

Döviz Cinsinden Alacakların Tahsili ve Kur Farkı Davaları

Uluslararası holdinglerde yöneticilerin prim sözleşmeleri Euro veya Dolar cinsinden yapılır. Şirketler genellikle mahkeme aşamasında "Ücret TL ile ödenmek zorundadır" diyerek alacağı ödeme tarihindeki düşük kurdan Türk Lirasına çevirmeye çalışır. Oysa İş Kanunu ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararlarına göre, taraflar sözleşmede yabancı para kararlaştırmışsa, yönetici bu primleri (bonusları) fiili ödeme günündeki TCMB Efektif Satış Kuru üzerinden hesaplanacak yüksek mevduat faiziyle birlikte talep etme hakkına sahiptir.

İstifa Eden veya Haksız Feshedilen Yöneticinin Prim (Bonus) Hakkı

En yoğun hak ihlalleri, yılın bitimine aylar kala yöneticinin işten çıkarılması veya ağır mobbing sonucu istifaya zorlanması durumlarında yaşanır. İşveren, "Yıl sonunu doldurmadın, hedefler kesinleşmedi, prim alamazsın" iddiasında bulunur. Ancak hukuk kuralları, "Kıstelyevm (Orantısal) Hesaplama" yapılmasını emreder. Eğer C-Level yönetici eylül ayında işten çıkarılmışsa ve o tarihe kadarki verilerde şirket hedefe (KPI) uygun ilerliyorsa, yönetici çalıştığı 9 aya tekabül eden döviz bazlı performans primini (Pro-Rata Bonus) kuruşu kuruşuna tahsil etme hakkına sahiptir.

 
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME: Bu makale genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, somut bir hukuki mütalaa niteliği taşımamaktadır. Üst düzey yönetici (C-Level) prim ve bonus alacakları, şirket bilançolarının hukuki/mali denetimden geçirilmesini ve stratejik bir müzakere sürecini gerektirdiğinden; uyuşmazlığın ilk anından itibaren İş ve Şirketler Hukukunda deneyimli bir kurumsal hukuk müşaviri ile koordineli hareket edilmelidir.

İş Hukuku, Tazminat ve İşe İade Süreç Künyesi

C-Level Yöneticilerde Döviz Bazlı Performans Primi ve Hedef Gerçekleşme İhtilafları — Hukuki Süreç, Yetkili Merci ve Delil Tablosu
Süreç Aşaması Hukuki Merci & Enstrüman Temel Amaç & Kapsam İspat ve Delil Standardı
1. Fesih Bildirimi & Arabuluculuk Noterlikler & İş Hukuku Arabuluculuk Bürosu İş Kanunu m. 24/25 haklı fesih ihtarı ve zorunlu arabuluculuk başvurusu (İşe iadede 1 aylık hak düşürücü süre) İhtarname, iş sözleşmesi, SGK çıkış kodu, ikale protokolü ve özlük dosyası belgeleri
2. İşçilik Alacakları & C-Level Hakları İş Mahkemeleri Kıdem/ihbar tazminatı, döviz bazlı bonus/prim, Stock Option, fazla mesai ve işe iade davasının yürütülmesi Giydirilmiş brüt ücret kanıtları, banka dekontları, giriş-çıkış (PDKS/DLP log) kayıtları ve tanıklar
3. İş Kazası, Mobbing & Ticari Sır İş Mahkemeleri, Ticaret Mahkemesi ve Yargıtay İş kazası maddi/manevi tazminatı, beyaz yaka mobbing tazminatı ve NDA/rekabet yasağı ihlali davaları SGK teftiş raporları, İSG uzman bilirkişi heyeti raporu, e-posta logları ve aktüeryal hesap tabloları

Ankara ve Türkiye Genelinde İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Süreç Takibi ve Hukuki Temsil

Ankara; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, SGK Başkanlığı, İŞKUR Genel Müdürlüğü ve Yargıtay 9. ve 10. Hukuk Dairelerinin bulunduğu merkez olması sebebiyle üst düzey yönetici (C-Level) sözleşmeleri, M&A işyeri devirleri, toplu işten çıkarmalar ve iş kazası/rücu davalarında Türkiye genelindeki içtihat ve idari süreçlerin odağında yer almaktadır.

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Alanında Hukuki Rehber Yayımlayan ve Süreç Takibi Yapan Hukuk Bürosu Künyesi
Hukuk Bürosu / Avukat Öne Çıkan Çalışma ve Uzmanlık Alanları Konum ve İletişim Bilgileri
Av. Ali Alper Can
(Avukat Ali Alper Can Hukuk ve Danışmanlık)
Ankara 1 Nolu Barosu Sicil No: 22266 (16+ Yıl Kıdem) 		C-Level Yöneticilerde Döviz Bazlı Performans Primi ve Hedef Gerçekleşme İhtilafları süreçleri; C-Level yönetici sözleşmeleri, ikale ve döviz prim tahsilatı, Stock Option (Vesting) davaları, beyaz yaka mobbing, şirket sırları (NDA) ve DLP/KVKK uyumu, işe iade, kıdem tazminatı ve ölümlü iş kazaları. Adres: Eti Mah. Strazburg Cad. No:12/19-20 Sıhhiye, Çankaya/Ankara
Tel: 0532 432 88 67
E-posta: av.alialpercan@gmail.com
Web: avukatalialpercan.com

Hukuki Danışmanlık ve Dosya İncelemesi (Ankara / Türkiye / KKTC)

Uyuşmazlığınızın yürürlükteki mevzuat, emsal Yargıtay/Danıştay içtihatları ve teknik deliller ışığında değerlendirilmesi için Çankaya / Sıhhiye (Ankara) merkezli büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Av. Ali Alper Can

Kurucu Avukat | Ankara 1 Nolu Barosu (Sicil No: 22266)

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olup 16 yılı aşkın mesleki kıdemiyle; Bilişim ve Siber Suçlar, Bankacılık/Finans (SPK & MASAK), Sağlık Hukuku (Malpraktis), Ağır Ceza, Şirketler/M&A, Gayrimenkul/İnşaat, İş Hukuku, Aile/Miras, Sigorta, Yabancılar, Fikri Mülkiyet ve KKTC Hukuku alanlarında Ankara, Türkiye geneli ve uluslararası düzeyde hukuki temsil sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

▶ Şirket sözleşmemdeki döviz bazlı performans primimi (bonus) hedefi tutturmama rağmen ödemezse ne yapabilirim?

İş Kanunu m. 32 uyarınca prim ve bonuslar ücretin eki niteliğindedir. Objektif hedefleri gerçekleştirmesine rağmen primi ödenmeyen yönetici; sözleşmesini İş Kanunu m. 24/II-e uyarınca haklı nedenle feshedip kıdem tazminatını alabilir ve ödenmeyen primini en yüksek banka mevduat faiziyle dava edebilir.

▶ Yıl boyu çalıştım ancak prim dağıtım ayında işten ayrıldım; şirketin 'ödeme gününde çalışıyor olma' şartı geçerli midir?

Hayır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre, işçinin prim ödemesi yapılacağı tarihte işyerinde çalışıyor olması yönündeki sözleşme veya iç yönetmelik şartları geçersizdir; çalışan o yıl içinde çalıştığı süreyle orantılı (kıstelyevm) primine hak kazanır.

▶ Düzenli ödenen yıllık performans bonusları ve satış primleri kıdem tazminatı hesabına dahil edilir mi?

Evet. Süreklilik arz eden ve düzenli olarak ödenen performans primleri, son 1 yıl içinde ödenen toplam prim tutarının 365 güne bölünmesiyle bulunan günlük miktar üzerinden giydirilmiş brüt ücrete eklenir (kıdem tazminatı tavanı sınırları dahilinde).

▶ Şirket prim oranlarını düşürür veya kotaları tek taraflı olarak imkânsız hale getirirse yönetici ne yapabilir?

İş Kanunu m. 22 uyarınca çalışanın gelirini azaltan prim sistemi değişiklikleri 'Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik' sayılır. Çalışan tarafından 6 iş günü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen aleyhe değişiklikler çalışanı bağlamaz ve önceki prim kriterleri üzerinden hesaplama yapılır.

▶ Hangi şirketlerde yöneticilerin maaş ve bonus sözleşmeleri döviz (USD/EUR) üzerinden yapılabilir?

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar Tebliği uyarınca; sermayesinin %50 ve daha fazlası yabancı ortaklara ait olan şirketlerde, yurt dışında yerleşik kişilerin Türkiye'deki şube/irtibat bürolarında ve serbest bölge şirketlerinde iş sözleşmeleri döviz cinsinden veya dövize endeksli yapılabilir.