İletişim Formu
Av. Ali Alper Can
Sayfa İçindekiler

Ticari hayatta teşebbüslerin en kritik gayrimaddi malvarlığı değerini, tüketiciler nezdinde ayırt ediciliği sağlayan "Marka, Patent ve Endüstriyel Tasarımlar" oluşturmaktadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) uyarınca, tescil edilmiş bir sınai hak, sahibine inhisari (tekelci) bir kullanım yetkisi bahşeder. Bu hakkın, üçüncü şahıslar tarafından hukuka aykırı şekilde kullanılması veya taklit edilmesi, ticari şerefiyeyi zedeleyen ağır bir haksız rekabet eylemidir.

Av. Ali Alper Can ve Ekibi müvekkillerinin fikri ve sınai mülkiyet haklarına yönelik tecavüzlerin men edilmesi, failin haksız kazancının tazmini ve idari/cezai süreçlerin yürütülmesinde; mevzuatın öngördüğü sıkı usul kurallarına riayet ederek şeffaf, stratejik ve sonuç odaklı bir avukatlık hizmeti ifa etmektedir.

Sınai Mülkiyet Haklarının Hukuki Niteliği ve Koruma Kapsamı

Hukukumuzda marka ve patent koruması kural olarak "Tescil" ilkesine dayanır. TÜRKPATENT (Türk Patent ve Marka Kurumu) nezdinde tescil edilen bir marka, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl süreyle yasal koruma altındadır. Tescilli bir markanın veya patentin koruma kapsamı; aynı veya benzer sınıftaki mal ve hizmetler üzerinde, tüketiciler nezdinde "karıştırılma ihtimali (iltibas)" yaratacak her türlü kullanımı yasaklamaktır.

Marka Hakkına Tecavüz (İhlal) Teşkil Eden Eylemler

6769 sayılı SMK Madde 29 kapsamında marka hakkına tecavüz sayılan fiiller kanun koyucu tarafından açıkça tadat edilmiştir. Yargılama süreçlerinde en sık karşılaşılan ihlal türleri şunlardır:

  • Aynen veya Benzer Kullanım: Tescilli markanın aynısının veya belirgin şekilde benzerinin, yetkisiz kişilerce aynı mal/hizmet grubunda ticari amaçla kullanılması.
  • Taklit Üretim ve Ticaret: Markayı taşıyan taklit (korsan) ürünlerin üretilmesi, satışa arz edilmesi, gümrükten geçirilmesi (ithalat/ihracat) veya ticari amaçla elde bulundurulması.
  • Dijital İhlaller: Başkasına ait tescilli markanın, e-ticaret platformlarında, alan adlarında (domain), sosyal medya hesaplarında veya arama motoru yönlendirmelerinde (anahtar kelime olarak) haksız menfaat sağlamak amacıyla kullanılması.

İhtiyati Tedbir Kararları ve Arama / El Koyma Prosedürleri

Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hallerde İvedi Müdahale

Sınai mülkiyet ihlallerinde, uyuşmazlığın esastan karara bağlanmasını beklemek, hak sahibinin pazar payında ve marka algısında telafisi güç zararlar doğurur. Bu minvalde işletilecek yasal mekanizmalar şunlardır:

  • Hukuk Mahkemeleri Nezdinde: Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinden, ihlal teşkil eden eylemlerin derhal durdurulması, taklit ürünlerin piyasadan toplatılması ve e-ticaret sitelerindeki satış ilanlarına erişimin engellenmesi maksadıyla İhtiyati Tedbir kararı istihsal edilir.
  • Ceza Soruşturması ve Arama: SMK Madde 30 uyarınca taklit mal üretmek ve satmak suçtur (1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülür). Cumhuriyet Başsavcılıklarına yapılacak şikâyet akabinde; yetkili Sulh Ceza Hakimliklerinden alınacak "Arama ve El Koyma" kararlarıyla, failin depolarına ve üretim tesislerine kolluk marifetiyle müdahale edilerek suç eşyalarına el konulması sağlanır.

Yoksun Kalınan Kâr, İtibar Kaybı ve Tazminat Talepleri

Marka hakkına tecavüz eden failin eylemleri, hak sahibinin sadece anlık cirosunu değil, markanın piyasadaki değerini de düşürür. SMK Madde 150 ve 151 çerçevesinde açılacak tazminat davalarında üç farklı hesaplama yönteminden biri seçilerek zararın tazmini talep edilir:

  • Maddi Tazminat: Hak sahibinin, marka ihlali olmasaydı elde edeceği muhtemel geliri veya tecavüz edenin elde ettiği net kazancı temsil eden Yoksun Kalınan Kâr (Lucrum Cessans) talepleri yasal faiziyle tahsil edilir.
  • İtibar Tazminatı: Taklit veya yetkisiz üretilen malların düşük kalitesi nedeniyle, tescilli markanın piyasadaki güvenilirliğinin sarsılması durumunda ek olarak talep edilen maddi tazminat kalemidir.
  • Manevi Tazminat: Tüzel kişiliğin veya gerçek kişinin, ticari onur ve şerefiyesinin zedelenmesi karşılığında Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca takdir edilecek manevi tazminat talepleri.

Marka Hükümsüzlüğü, İptali ve WIPO İtiraz Süreçleri

Kötü niyetli tescil başvurularına karşı, TÜRKPATENT nezdindeki bülten yayım süreleri içerisinde "Yayım Kararına İtiraz" dosyaları hazırlanarak tescil işleminin idari yoldan reddedilmesi sağlanır. Tescili tamamlanmış bir markanın, gerçek hak sahipliğine veya mutlak/nispi ret nedenlerine aykırı olduğu durumlarda ise Fikri ve Sınai Haklar Mahkemelerinde Marka Hükümsüzlüğü Davası ikame edilir.

Öte yandan, beş yıl boyunca kesintisiz ve haklı bir neden olmaksızın kullanılmayan markaların, sicilden terkin edilmesi amacıyla TÜRKPATENT'e "İptal Başvurusu" prosedürleri işletilmekte; uluslararası alanda ise Madrid Protokolü ve WIPO nezdindeki tescil uyuşmazlıkları titizlikle takip edilmektedir.

 
YASAL UYARI VE BİLGİLENDİRME: Bu metin, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve TBB Meslek Kuralları kapsamında, kamuoyunu genel hatlarıyla bilgilendirmek amacıyla kaleme alınmış olup, hukuki bir mütalaa veya taahhüt niteliği taşımamaktadır. Sınai mülkiyet ihlallerinde ispat yükü, zaman aşımı ve ihtiyati tedbir talepleri katı usul kurallarına tabi olduğundan, her somut uyuşmazlığın uzman bir Fikri Mülkiyet Avukatı nezdinde münhasıran değerlendirilmesi zaruridir.

Av. Ali Alper Can

Kurucu Avukat | Ankara Barosu (Sicil: 22266)

16 yıllık mesleki tecrübesiyle Ceza Hukuku, Bilişim Suçları, Ticaret ve Aile Hukuku uyuşmazlıklarında stratejik müşavirlik sunan kurucu avukattır. Dava süreçlerinde "Önleyici Hukuk" ve teknik delil analizi prensiplerini merkeze alarak müvekkillerine şeffaf, güvenilir ve sonuç odaklı hukuki koruma sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

▶ Markamızı taklit eden sahte ürünlerin üretim ve satışını durdurmak için hangi hukuki yollara başvurabiliriz?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) kapsamında; taklit ürünlerin satıldığı veya üretildiği yerlere mahkeme kararıyla 'Baskın ve El Koyma (Arama ve El Koyma)' işlemi yaptırılabilir. Ayrıca, tecavüzün tespiti, durdurulması ve maddi/manevi tazminat talepli davalar açılarak markanızın ticari itibarı yasal güvence altına alınır.