İletişim Formu
Av. Ali Alper Can
Sayfa İçindekiler

Dijital ticaret ve kurumsal pazarlama stratejilerinde bir şirketin "Alan Adı (Domain)", o şirketin internet üzerindeki gayrimenkulü ve en önemli marka kimliğidir. Markanızın büyüme potansiyelini gören kötü niyetli üçüncü kişilerin (fırsatçıların), tescilli markanızla aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer olan ".com, .net, .org" gibi alan adlarını sizden önce tescil ettirmesi ve ardından size fahiş fiyatlarla satmaya çalışması, uluslararası hukukta Cybersquatting (Alan Adı Gaspı) olarak tanımlanır.

Bu tür siber gasp vakalarında, alan adını fahiş bedellerle satın alarak şantaja boyun eğmek hukuki bir zorunluluk değildir. Av. Ali Alper Can, İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu (ICANN) normları ve WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü) UDRP kuralları çerçevesinde başlattığı uluslararası tahkim süreçleriyle, gasp edilen alan adlarının yasal hak sahibine bedelsiz olarak iade edilmesini (transferini) sağlamaktadır.

Cybersquatting (Alan Adı Gaspı) ve Dijital İtibarın İhlali

Fırsatçılar, alan adı tahsislerinin kural olarak "İlk gelen alır" (First come, first served) prensibiyle çalışmasını suistimal ederler. Sadece markanın birebir aynısı değil; harf hataları barındıran (Typosquatting) alan adları tescil edilerek tüketicilerin yanıltılması ve rakip firmalara trafik (müşteri) yönlendirilmesi eylemleri, kurumsal dijital varlığa yönelik ağır saldırılardır.

SMK ve TTK Kapsamında Alan Adı İhlallerinin Hukuki Niteliği

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) Madde 29, tescilli bir markanın internet alan adı, yönlendirici kod (meta tag) veya anahtar kelime olarak ticari etki yaratacak şekilde kullanılmasını açıkça Marka Hakkına Tecavüz saymıştır. Şayet alan adını alan kişi ticari bir faaliyet yürütmüyorsa dahi, bu eylem TTK kapsamında Dürüstlük Kuralına aykırı bir Haksız Rekabet fiili olarak değerlendirilir.

WIPO Tahkim (UDRP) Şartları: Kötü Niyet ve Karıştırılma İhtimali

UDRP Şartlarının Kümülatif (Birlikte) Varlığı

Uluslararası alan adlarının (gTLD) geri alınması için WIPO Tahkim Merkezi'ne yapılacak başvurun (UDRP) başarıya ulaşması, üç temel şartın profesyonel argümanlarla ispatlanmasına bağlıdır:

  • Karıştırılma İhtimali: Uyuşmazlık konusu alan adının, şikayetçinin tescilli markasıyla "aynı veya karıştırılma ihtimali yaratacak kadar benzer" olması.
  • Hak veya Meşru Menfaat Yokluğu: Alan adını tescil ettiren (gasp eden) kişinin bu isim üzerinde yasal bir marka tescili, ticari unvanı veya makul (meşru) bir hukuki menfaatinin bulunmaması.
  • Kötü Niyetli Tescil ve Kullanım: Alan adının asıl hak sahibine yüksek bedelle satılmak (şantaj) maksadıyla, rakiplerin işini bozmak amacıyla veya tüketicileri kendi sitesine çekip haksız ticari kazanç sağlamak gayesiyle (kötü niyetle) tescil edilmesi.

Uluslararası Tahkim Sürecinin İşleyişi ve Alan Adının İstirdatı

WIPO nezdinde İngilizce (veya ilgili dilde) yürütülen UDRP tahkim süreci, yerel mahkemelerde yıllar süren davalara kıyasla ortalama 45 ila 60 gün içinde sonuçlanan son derece efektif bir yoldur. Tahkim heyetine sunulan delillerin (marka sicil özetleri, failin şantaj içerikli e-postaları, Wayback Machine geçmiş kayıtları) incelenmesi neticesinde lehe verilen karar, ICANN akreditasyonuna sahip kayıt kuruluşuna (Registrar) gönderilir ve alan adı zorla hak sahibinin paneline transfer edilir.

".tr" Uzantılı Alan Adlarında TRABİS İhtilaf Çözüm Mekanizması

Eskiden ODTÜ (.nic.tr) tarafından yönetilen ve "belgeli" tahsis edilen ".com.tr" uzantıları, TRABİS (Ağ Bilgi Sistemi) dönemine geçilmesiyle birlikte "belgesiz ve ilk gelen alır" kuralına tâbi olmuştur. Bu durum ".tr" uzantılarında da devasa bir cybersquatting krizine yol açmıştır. Bilişim Teknolojileri Kurumu (BTK) regülasyonlarına tabi olan ".tr" uyuşmazlıkları, UDRP sistemine benzer şekilde faaliyete geçirilen Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları (UÇHS) nezdinde açılan tahkim dosyalarıyla (İnternet Alan Adları Yönetmeliği uyarınca) iptal veya hak sahibine transfer edilmektedir.

 
DİJİTAL VARLIK KORUMASI VE YASAL UYARI: Fırsatçıların (Cybersquatter) gasp ettiği alan adları için fidye ödemek, şirketinizi gelecekteki siber saldırılar için "potansiyel hedef" haline getirir. Domain gaspı, UDRP tahkim kuralları ve adli bilişim veri analizleriyle ivedilikle çözülebilen teknik bir ihtilaftır. Hukuki tahkim sürecinin başlatılması için Bilişim Hukuku departmanımızla iletişime geçiniz.

Av. Ali Alper Can

Kurucu Avukat | Ankara Barosu (Sicil: 22266)

16 yıllık mesleki tecrübesiyle Ceza Hukuku, Bilişim Suçları, Ticaret ve Aile Hukuku uyuşmazlıklarında stratejik müşavirlik sunan kurucu avukattır. Dava süreçlerinde "Önleyici Hukuk" ve teknik delil analizi prensiplerini merkeze alarak müvekkillerine şeffaf, güvenilir ve sonuç odaklı hukuki koruma sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

▶ Markamıza ait alan adını (domain) bizden önce satın alan ve yüksek fiyatla bize satmaya çalışan kişilerden domaini yasal yolla nasıl alabiliriz?

Alan adı gaspı (Cybersquatting) durumlarında, yerel mahkemelerde yıllarca sürecek davalar yerine doğrudan WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü) Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi nezdinde UDRP başvurusu yapılır. Kötü niyetli kullanım ve marka tescili delil olarak sunularak, alan adı ortalama 45-60 gün içinde hukuki yolla şirketinize transfer edilir.